Đại biểu Trương Trọng Nghĩa trao đổi với báo chí sáng 28/10 (Ảnh: Kim Thanh)

Sáng 28/10, Quốc hội đã nghe Tổng Thanh tra Chính phủ Phan Văn Sáu, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Báo cáo về công tác phòng, chống tham nhũng năm 2016 và Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga báo cáo thẩm tra Báo cáo về công tác phòng, chống tham nhũng năm 2016.

 

Bên hành lang Quốc hội, đại biểu Trương Trọng Nghĩa đã có cuộc trao đổi với báo chí về nhiều nội dung được đề cập trong hai báo cáo trên.

Trong đó, liên quan đến vấn đề đang được dư luận quan tâm là việc bổ nhiệm người thân vào vị trí lãnh đạo, việc “cả nhà làm quan” nhưng được giải đáp là “đúng quy trình”, ông Trương Trọng Nghĩa cho rằng thực chất những việc như lạm dụng quyền lực để đưa người thân vào trong bộ máy lãnh đạo để tạo thành mối quan hệ gia đình đan xen vào mối quan hệ công việc là biến tướng của tham nhũng. Điều này thể hiện các vị trí và công việc của cán bộ công chức trong bộ máy công quyền hiện nay đẻ ra nguồn lợi, quyền lợi. Vì làm công chức với đồng lương như hiện nay nếu làm đúng rất vất vả, chỉ lợi về tinh thần nhiều hơn và lợi về tính ổn định. Theo đại biểu “làm công chức mà ngay ngắn, đúng chính sách chế độ không thể giàu được, vậy mà người ta vẫn cứ đua nhau vào và bố trí cho người thân vào, chứng tỏ tham nhũng tiềm ẩn trong đấy... Và có thể vào đấy để cùng nhau che chắn cho nhau...”.

Vì vậy, đại biểu Trương Trọng Nghĩa nhấn mạnh quy định về phòng, chống tham nhũng phải xử lý được biến tướng ấy. Đồng thời phân tích: Ta lâu nay dựa vào công tác tổ chức cán bộ là đã có cơ quan tổ chức Đảng làm rất chặt chẽ, quy trình nghiêm minh, khách quan. Do đó, không có hiện tượng đưa người thân thích, tạo thành mối quan hệ thân tộc trong bộ máy Đảng và Nhà nước được. Nhưng hiện nay rõ ràng là vẫn có tình trạng này.

Đề xuất giải pháp ngăn chặn tình trạng cả họ làm quan nhưng vẫn đúng quy trình như một số trường hợp vừa qua, đại biểu cho rằng trong phòng chống tham nhũng tới đây, về mặt Đảng cần bổ sung những quy định đối phó những biến tướng đó. Luật Phòng chống tham nhũng đang sửa đổi, sắp tới phải đưa vào những quy định ngăn chặn hình thành mối quan hệ thân thích, dòng tộc trong bộ máy của Đảng và Nhà nước.

Trước ý kiến đề xuất nghiên cứu giải pháp ngăn chặn tình trạng những người trong một đại gia đình cùng làm quan trong một địa phương dễ dẫn đến nhũng nhiễu, tiêu cực... được nêu tại báo cáo thẩm tra về công tác phòng, chống tham nhũng của Ủy ban Tư pháp. Theo đại biểu Trương Trọng Nghĩa cho rằng để đề xuất hợp lý, khoa học thì phải có nghiên cứu sâu một cách hợp lý, cẩn thận hơn. Đồng thời cũng cần tham khảo thêm quy định của các nước để nghiên cứu áp dụng. Bởi nếu đưa ra một giải pháp đơn giản có thể đáp ứng một tình thế nào đó nhưng không giải quyết rốt ráo được vần đề. “Ở đây cũng không loại trừ có những trường hợp ngẫu nhiên anh em cùng làm một cơ quan, vợ chồng cùng làm trong một sở hay một bộ... Đôi khi đó là ngẫu nhiên và bình thường và cũng không có tác hại gì” – ông nói.

Trả lời báo chí về việc có nên cấm người đứng đầu bổ nhiệm người thân thích vào vị trí lãnh đạo trong cơ quan, tổ chức, đơn vị do mình quản lý hay không, ông nhấn mạnh chúng ta phản ứng tình trạng này là đúng và những gì dính đến chuyện người thân bổ nhiệm lẫn nhau thì phải có quy định để xử lý. Tuy nhiên ông cho rằng cũng phải xử lý cả những trường hợp khách quan và cần nghiên cứu căn cơ thấu đáo, rút kinh nghiệm từ các nước để không cực đoan. “Rõ ràng để một cơ chế bố ký giấy bổ nhiệm con cho dù là khách quan, hợp lý đi nữa thì cũng là điều nên tránh” – đại biểu nói thêm.

Nhìn nhận về trách nhiệm của người đứng đầu trong công tác phòng, chống tham nhũng, đại biểu Trương Trọng Nghĩa cho rằng, "anh là người lãnh đạo mà để cơ quan anh có tham nhũng thì trước hết anh từ chức, hoặc bắt anh phải ngưng chức... Nếu xử lý người đứng đầu theo phương thức đó sẽ có tác động rất lớn đối với việc phòng, chống tham nhũng nói riêng và trong nhiều lĩnh vực khác sẽ chuyển biến.

Đại biểu Trương Trọng Nghĩa khẳng định: “Xác định xử lý trách nhiệm người đứng đầu là đúng. Nếu thực hiện được nguyên tắc, quy định đó thì là một trong những bước đột phá”./.

Kim Thanh