18:53 ICT Thứ sáu, 22/09/2017
Công minh, chính trực, khách quan, thận trọng, khiêm tốn !

Tin mới

Trang chủ » Tin Tức » Kiểm sát viên viết » Trao đổi nghiệp vụ

Một số vướng mắc qua thực tiễn thực hiện Pháp lệnh số 09/2014/UBTVQH13 về trình tự, thủ tục xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính tại Tòa án nhân dân

Thứ ba - 22/11/2016 08:08
Ngày 20/01/2014, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Pháp lệnh số 09/2014/UBTVQH13 quy định về trình tự, thủ tục xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại Tòa án nhân dân.

Sau hơn 02 năm thi hành thì Pháp lệnh số 09/2014/UBTVQH13 với những quy định cụ thể về nguyên tắc, thẩm quyền, trình tự, thủ tục xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại Tòa án nhân dân đã phần nào đáp ứng được yêu cầu của thực tiễn, là cơ sở để Tòa án, Viện kiểm sát và các cơ quan có liên quan tiến hành việc lập hồ sơ, xem xét, quyết định đưa những người nghiện ma túy, người có hành vi vi phạm pháp luật nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc chưa đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự vào cơ sở cai nghiện bắt buộc, cơ sở giáo dục bắt buộc và trường giáo dưỡng, góp phần quan trọng giữ vững an ninh, trật tự an toàn xã hội.

Bên cạnh những kết quả tích cực đã đạt được thì việc xem xét, áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc nảy sinh nhiều khó khăn, vướng mắc mà chưa có quy định của pháp luật điều chỉnh, cụ thể như sau:

- Việc xác định nơi cư trú ổn định của người nghiện gặp nhiều khó khăn, nhiều trường hợp người nghiện cố tình khai không đúng sự thật, khai ở nhiều nơi, ở ngoài tỉnh dẫn đến việc xác minh mất nhiều thời gian công sức trong khi đó thời gian lập hồ sơ lại rút ngắn. Thực tế Công an phường ở một số địa phương xác minh nơi cư trú của người nghiện còn làm sơ sài, chưa hết trách nhiệm, đặc biệt là đối với người ngoài tỉnh. Do đó, cần có hướng dẫn quy trình xác minh và phối hợp giữa các địa phương trong việc xác minh nơi cư trú của người nghiện được thống nhất.

- Việc lập hồ sơ đề nghị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc còn nhiều ý kiến khác nhau. Trong số các tài liệu có tại hồ sơ thì vướng mắc nhất hiện nay là tài liệu chứng minh tình trạng nghiện ma túy hiện tại của người đó, vì theo các Quyết định số 5075/QĐ-BYT ngày 12/12/2007 và số 3556/QĐ-BYT ngày 10/9/2014 của Bộ Y tế quy định tiêu chuẩn xác định tình trạng nghiện của một người phải đủ cả hai điều kiện về lâm sàng và xét nghiệm là rất phức tạp và tốn kém cả về thời gian và vật chất; Luật xử lý vi hành chính thì cho rằng “Người nghiện ma tuý là người sử dụng chất ma tuý, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần và bị lệ thuộc vào chất này”. Như vậy, thế nào là người nghiện? hiện nay cũng chưa có văn bản hướng dẫn vì có những trường hợp do sự rủ rê, ham chơi với bạn nên có dùng thử ma túy (lần đầu) và bị phát hiện thử test dương tính thì có xác định là nghiện hay không?

- Việc xem xét, áp dụng biện pháp xử lý hành chính diễn ra khá nhanh, trong khi đó Kiểm sát viên chỉ nghiên cứu hồ sơ tại Tòa án mà không nghiên cứu trước đó, dẫn đến việc Kiểm sát viên không kiểm sát được quá trình từ khi bắt đầu lập hồ sơ của các cơ quan chức năng, đảm bảo cho người bị đề nghị hiểu rõ các quyền của họ hay không.

- Trong quy trình đưa người nghiện vào cơ sở cai nghiện bắt buộc thì khâu lập hồ sơ là rất quan trọng, các chứng cứ chứng minh về tình trạng nghiện cũng như các căn cứ để đưa vào cơ sở cai nghiện đều được cơ quan lập hồ sơ thu thập trong giai đoạn này. Hiện nay, pháp luật quy định trách nhiệm lập hồ sơ các đối tượng vào cơ sở cai nghiện bắt buộc thuộc thẩm quyền của UBND cấp xã, phường, trong đó Công an phường là bộ phận tham mưu và giúp UBND phường lập hồ sơ. Giai đoạn lập hồ sơ là giai đoạn người bị lập hồ sơ cần người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình nhất, giai đoạn này người bị lập hồ sơ có thể bị hạn chế một số quyền của mình như bị tạm giữ đưa vào Cơ sở quản lý, quyền được thông báo, đọc hồ sơ… Do đó, pháp luật cần có quy định cụ thể về quyền có người bảo vệ cho họ ngay từ thời điểm bị lập hồ sơ.

- Tại Điều 14 Nghị định 221/2013/NĐ-CP ngày 30/12/2013 của Chính phủ quy định giao cho tổ chức xã hội quản lý người không có nơi cư trú ổn định trong thời gian làm thủ tục áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc. Tổ chức xã hội quản lý người không có nơi cư trú ổn định trong thời gian làm thủ tục áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc phải bảo đảm các điều kiện: về cơ sở vật chất, thiết bị; về nhân sự chuyên môn; về y tế. Thực tế đa số các địa phương có rất ít tổ chức xã hội đủ điều kiện như quy định.

- Về cơ quan lập hồ sơ đề nghị đối với trường hợp người nghiện ma tuý có nơi cư trú ổn định: Theo quy định tại điểm a, khoản 1 Điều 101 Luật Xử lý vi phạm hành chính thì do Chủ tịch UBND xã nơi người đó cư trú lập hồ sơ đề nghị đồng thời là thông báo cho người bị đề nghị đọc hồ sơ nhưng Khoản 1 Điều 8 Nghị định 221/NĐ-CP ngày 30/12/2013 của Chính Phủ lại quy định Công an cấp xã nơi người đó có hành vi vi phạm lập hồ sơ đề nghị và thông báo cho người đề nghị biết để đến đọc hồ sơ. Như vậy luật có sự mâu thuẫn giữa cơ quan lập hồ sơ đề nghị.

- Về khái niệm nghiện ma túy: vấn đề nghiện ma túy cần xác định rõ người đó có thật sự nghiện ma túy, họ có phụ thuộc vào ma túy để cai nghiên tại trung tâm điều trị cắt cơn hay không? Nhiều trường hợp họ được đưa vào trung tâm 06 để cắt cơn giải độc nhưng bản thân họ lại không bị lệ thuộc vào thuốc. Cần quan tâm vấn đề này vì nếu họ sử dụng lần đầu do không có nơi cư trú ổn định, chưa bị áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn bị đưa đi thử text thì dương tính với ma túy vẫn thuộc đối tượng đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc như quy định tại Khoản 2 Điều 3 Nghị định 221/NĐ-CP ngày 30/12/2013 của Chính phủ quy định chế độ áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc.

- Về thủ tục trả hồ sơ: Theo quy định tại Điều 8 Pháp lệnh thì: Khi nhận được hồ sơ của cơ quan có thẩm quyền chuyển đến, Tòa án phải vào số giao nhận; trường hợp hồ sơ không đủ tài liệu theo quy định thì Tòa án trả lại hồ sơ và nêu rõ lý do (thời hạn chỉ được 01 ngày làm việc). Quy định thời hạn quá ngắn để Tòa án kiểm tra tính pháp lý của hồ sơ để trả lại từ ban đầu. Có cần sự phối hợp giữa Tòa án và Phòng LĐ- TB-XH về thời gian kiểm tra để trả hồ sơ hay không để tránh những khó khăn, vướng mắc phát sinh muốn trả hồ sơ cho người đề nghị vì không đúng quy định pháp luật? Cần có biện pháp cụ thể ?

- Về thẩm quyền của Viện kiểm sát: Tại khoản 2, Điều 4 của Pháp lệnh số 09/2014/UBTVQH13 quy định: “Viện kiểm sát tham gia các phiên họp; tham gia việc xét hoãn, miễn, giảm, tạm đình chỉ việc chấp hành quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính theo quy định của Pháp lệnh này”, tuy nhiên tại chương III của Pháp lệnh lại không có điều luật quy định thành phần tham gia việc xét hoãn, miễn, giảm, tạm đình chỉ việc chấp hành quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính. Do đó trong quá trình Tòa án xét hoãn, miễn, giảm, tạm đình chỉ việc chấp hành quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính có thể mời hoặc không mời Viện kiểm sát tham gia, dẫn đến việc áp dụng khoản 2, Điều 4 của Pháp lệnh số 09/2014/UBTVQH13 chưa được thống nhất.

- Về việc xác định người không có nơi cư trú ổn định: Theo luật cư trú thì không có điều luật quy định thế nào là người không có nơi cư trú ổn định, tuy nhiên theo nội dung của Công văn 11192/UBNDVX ngày 06/12/2014 của UBND TP. Đà Nẵng thì “Đối với người nghiện ma túy có nơi đăng ký thường trú hoặc tạm trú (có văn bản xác nhận của Công an nơi đăng ký thường trú hoặc tạm trú) thì vẫn được xác định là người không có nơi cư trú ổn định”. Quá trình áp dụng xét thấy có nhiều vướng mắc, cụ thể: Người có đăng ký thường trú, tạm trú nhưng tính chất công việc thường xuyên phải xa nhà như làm xây dựng đi theo công trình, lái xe ô tô tuyến ngoài thành phố Đà Nẵng, ngư dân tham gia đánh bắt hải sản trên biển, khách đi du lịch… đối với những trường hợp này nếu chỉ dựa vào văn bản xác nhận của Công an nơi đăng ký thường trú hoặc tạm trú, nơi xảy ra hành vi vi phạm thì khó có thể xác định được người đó có nơi cư trú ổn định hay không.

Những hạn chế, bất cập như nêu trên đã gây khó khăn cho Viện kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân và các cơ quan có liên quan trong quá trình thực hiện Pháp lệnh số 09/2014/UBTVQH13. Vì vậy, các cơ quan trung ương cần sớm tổng kết, đánh giá khách quan, toàn diện thực tiễn thi hành Pháp lệnh số 09/2014/UBTVQH13 để sửa đổi, bổ sung cho phù hợp, dễ áp dụng trong tình hình thực tiễn hiện nay.

Tác giả bài viết: Minh Hiếu – Phòng 10

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Từ khóa: n/a

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

Đăng nhập tin nội bộ

Website liên kết

Tạp chí kiểm sát
báo bảo vệ pháp luật
VKS Quảng Nam
Truyền hình kiểm sát
Hộp thư điện tử
Viện kiểm sát tối cao
thư viện pháp luật
Phần mềm quản lý án hình sự
Quản lý án dân sự
Đại học kiểm sát

Số truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 33

Máy chủ tìm kiếm : 1

Khách viếng thăm : 32


Hôm nayHôm nay : 5070

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 138239

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 9228287

Bình yên trên vùng đất mới