14:41 ICT Thứ bảy, 25/11/2017
Công minh, chính trực, khách quan, thận trọng, khiêm tốn !

Tin mới

Trang chủ » Tin Tức » Cải cách công vụ, công chức

Tinh giản biên chế trong điều kiện cải cách chế độ công vụ, công chức

Thứ sáu - 07/10/2016 20:28
Thực tiễn đang đòi hỏi một nền hành chính chuyển từ tư duy quản lý sang tư duy phục vụ với chính phủ kiến tạo, liêm chính, minh bạch, năng động, hiệu lực, hiệu quả. Cải cách hành chính, mà công việc quan trọng là tinh giản biên chế, có trở thành “viên gạch” xây dựng mục tiêu trên hay không, phụ thuộc rất lớn vào sự thay đổi tư duy, nhận thức lại vấn đề để có các giải pháp mới phù hợp hơn.


Tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính tại bộ phận một cửa huyện Đức Cơ, tỉnh Gia Lai. Ảnh: THANH NHẬT

Font Size:     |  

 

 

Bài 1: Thực hiện kém hiệu quả

Theo đánh giá của Bộ Nội vụ, việc tinh giản biên chế hiện nay mới chủ yếu tạo điều kiện cho những người có nhu cầu xin ra khỏi tổ chức bộ máy, chứ chưa thật sự nhắm tới những người chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ. Thực trạng “vừa thừa, vừa thiếu” biên chế, vì thế, tồn tại trong nhiều cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, đơn vị sự nghiệp công lập.

Chưa giảm được số người yếu năng lực

Tinh giản biên chế (TGBC) không phải là công việc mới vì trước đây nước ta đã nhiều lần thực hiện, với yêu cầu cụ thể cho từng giai đoạn. Sơ kết công tác cải cách hành chính giai đoạn 2011-2015, Ban Chỉ đạo Cải cách hành chính của Chính phủ đánh giá: Kết quả TGBC bước đầu đã giải quyết chính sách, đưa ra khỏi bộ máy những người không đáp ứng yêu cầu và đồng thời tuyển chọn được những người phù hợp hơn với yêu cầu, vị trí công việc. Nhưng xét tổng thể, việc thực hiện TGBC thời gian qua còn kém hiệu quả, đạt tỷ lệ thấp, chưa thật sự giảm được những người cần giảm.

Quảng Nam là tỉnh nỗ lực thực hiện TGBC trong thời gian qua. Đã có 50 sở, ban, ngành và các địa phương của tỉnh xây dựng đề án TGBC giai đoạn 2015 - 2021, với 3.211 cán bộ, công chức, viên chức đăng ký thực hiện TGBC. Qua gần hai năm thực hiện theo Nghị định số 108/2014/NĐ-CP của Chính phủ, toàn tỉnh đã giải quyết cho 608 trường hợp được TGBC (bằng 18,93% so với số lượng đăng ký) và bằng 1,49% tổng số cán bộ, công chức, viên chức toàn tỉnh. Trong đó, cơ quan đảng, đoàn thể giảm 19 người (1,1%), khối chính quyền giảm 589 người (1,5%).

Quảng Nam vẫn còn tới 30 cơ quan, đơn vị chưa xây dựng được đề án TGBC, một số đề án chưa xác định rõ, đầy đủ chức năng, nhiệm vụ, yêu cầu quản lý nhà nước, yêu cầu cung cấp dịch vụ công của từng cơ quan, đơn vị. Do đó, chưa có cơ sở xây dựng, hoàn thiện cơ cấu công chức, viên chức phù hợp, chưa xác định được nhu cầu biên chế theo vị trí việc làm của đơn vị mà chỉ căn cứ số lượng biên chế theo quy định của Trung ương và của tỉnh.

Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Quảng Nam Nguyễn Hữu Sáng nhìn nhận: “Công tác triển khai TGBC của tỉnh còn chậm. Số lượng biên chế tinh giản chủ yếu là người nghỉ hưu đúng tuổi, chứ không phải tinh giản số người yếu năng lực và thường do sự tự nguyện của công chức, viên chức mà thiếu giải pháp tích cực để TGBC đối với những trường hợp có trình độ, năng lực yếu. Người cơ quan cần thì lại xin nghỉ trước tuổi, trong khi người không đáp ứng được công việc vẫn không muốn nghỉ”.

Tại Bắc Giang, UBND tỉnh cũng đã phê duyệt Đề án TGBC tỉnh giai đoạn 2015-2021, lộ trình đến năm 2021 tinh giản 4.177 biên chế (10,6%). Các cơ quan, đơn vị trong tỉnh lập hồ sơ, danh sách TGBC sáu tháng một lần, phối hợp Sở Tài chính, Bảo hiểm xã hội tỉnh trình UBND tỉnh hồ sơ danh sách để gửi Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính thẩm định. Tuy nhiên, sau hơn một năm, tỉnh mới đạt 57% kế hoạch. Trong hai năm 2015 và 2016, tinh giản 452 người, nhưng thực chất trong đó có đến 441 người là nghỉ hưu trước tuổi, 10 người xin thôi việc, một người xin chuyển việc sang khu vực kinh tế tư nhân.

Khó khăn là vậy, nhưng nhiều nơi còn lo ngại trước sức ép về đề xuất tăng tuổi nghỉ hưu trong dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi), mới được đưa ra lấy ý kiến nhân dân thời gian qua. Nhiều người cho rằng, nếu không có giải pháp quyết liệt TGBC thì thực trạng “vừa thừa, vừa thiếu” biên chế vẫn tiếp tục kéo dài.

Hơn 10 năm qua, công tác quản lý biên chế sự nghiệp đã phân cấp cho địa phương tự quyết định, nhưng do thiếu kiểm soát nên đã làm tăng nhanh biên chế trong khu vực sự nghiệp công lập và cán bộ, công chức cấp xã, kể cả những địa phương chưa tự cân đối ngân sách. Tại nhiều nơi, vẫn còn thực trạng tinh giản bao nhiêu lại lấy vào bấy nhiêu. Có nơi, do cơ chế khoán kinh phí chi thường xuyên, nên vẫn đề nghị bổ sung biên chế để được cấp thêm kinh phí. Việc quản lý biên chế ở những nơi này còn bộc lộ sự chưa đồng bộ, chặt chẽ, còn nhiều đầu mối, khi phân bổ biên chế không bảo đảm sự cân đối giữa các cơ quan.

Đáng chú ý, những năm gần đây, việc chia tách, thành lập mới và nâng cấp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã còn nhiều, dẫn đến việc nhiều nơi vẫn bổ sung biên chế ngoài biên chế được phê duyệt. Mới đây, Sở Ngoại vụ tỉnh Bắc Giang được thành lập, một số đơn vị khác trong khối hành chính tỉnh cũng thành lập thêm tổ chức, bộ máy, nhưng vẫn chờ Bộ Nội vụ giao chỉ tiêu biên chế mà không cân đối trong tổng biên chế hiện có. Báo cáo của UBND tỉnh Bình Định mới đây cho thấy, bộ máy hành chính các cơ quan nhà nước vẫn còn chiều hướng tăng tổ chức trung gian ở cấp sở, ngành, UBND cấp huyện, chưa khắc phục được tình trạng vừa thừa, vừa thiếu nhân sự. Cán bộ, công chức cấp xã, phường ở nhiều địa phương còn yếu và thừa nhưng chưa được chú trọng TGBC; trong khi đội ngũ không chuyên trách đang có xu hướng tăng lên.

Muốn được “về”, phải có hai năm liên tục… không hoàn thành nhiệm vụ

TGBC vốn nhạy cảm, động chạm đến lợi ích của cá nhân, dễ gây xáo trộn tổ chức nếu không được xử lý khéo. Trong khi đó, chế độ, chính sách về TGBC chưa sát thực tiễn. Lãnh đạo một số cơ quan, đơn vị của các tỉnh Quảng Nam và Bắc Giang cho rằng, chế độ chính sách hỗ trợ theo Nghị định 108 còn thấp, có mặt chưa hợp lý nên chưa khuyến khích được công chức, viên chức đăng ký TGBC.

Hiện, công tác TGBC theo điểm b, c, d Khoản 1, Điều 6 Nghị định 108 đang gặp hàng loạt vấn đề khó khăn với nhiều quy định rất khó áp dụng như: TGBC đối với người làm việc theo chế độ hợp đồng lao động không xác định thời hạn, người dôi dư do sắp xếp lại tổ chức theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền... Trong khi đó, Bộ Nội vụ chưa phê duyệt Đề án vị trí việc làm trong các đơn vị sự nghiệp công lập, cho nên nhiều nơi vẫn chưa đủ căn cứ để thực hiện hiệu quả TGBC. Một số cơ quan, đơn vị chưa bám sát Nghị định 108 và hướng dẫn của Trung ương khiến việc thẩm định hồ sơ gặp khó khăn và mất nhiều thời gian.

Anh Nguyễn Đăng Lâm từng là kế toán của Bảo hiểm xã hội huyện Tân Yên (Bắc Giang). Khi có chính sách TGBC, anh chủ động nộp đơn xin về nghỉ hưu trước tuổi ba năm. Anh Lâm cho biết: “Chủ trương TGBC là cơ hội tốt, vì thực chất thế hệ chúng tôi không được đào tạo bài bản, bằng cấp chưa đạt chuẩn, trình độ, chuyên môn cũng hạn chế, trong khi phải kiêm nhiệm nhiều việc, dẫn đến hiệu quả công việc kém. Tôi xin về sớm để tạo điều kiện cho thế hệ trẻ và cũng phù hợp với bản thân. Nhưng nếu chính sách hỗ trợ theo Nghị định 108 thỏa đáng hơn nữa, tôi sẽ không bị thiệt thòi, ảnh hưởng nhiều đến cuộc sống sau khi rời công vụ”.

Lực cản TGBC còn đến từ chính quy trình, thủ tục rườm rà chưa được “tinh giản” hoặc độ trễ trong thẩm định. Đã có công chức tình nguyện đăng ký TGBC, nhưng lại vướng quy định của Bộ Nội vụ yêu cầu đương sự ít nhất phải có “hai năm liên tục không hoàn thành nhiệm vụ” thì mới xem xét, trong khi về lý, đây là quy định để răn đe người yếu kém. Để được ra khỏi cơ quan Nhà nước thì trong hai năm đó, công chức này phải... làm việc chểnh mảng để đủ điều kiện "không hoàn thành nhiệm vụ", sau đó cơ quan phải tổ chức nhiều cuộc họp kiểm điểm, rất phức tạp và mất thời gian.

Chưa kể đến sự lãng phí ngân sách nhà nước khi trả lương và các chi phí khác... Đối với cơ quan đảng, nhiều tỉnh triển khai TGBC chậm, trong đó có Quảng Nam. Trưởng Ban Tổ chức Tỉnh ủy Lê Văn Dũng lý giải: “Do chưa có hướng dẫn của Ban Tổ chức T.Ư về xác định vị trí việc làm và cơ cấu ngạch công chức, nên khi xây dựng đề án TGBC còn lúng túng, bị động. Đến nay, chưa có cơ quan đảng, đoàn thể nào của tỉnh được thẩm định đề án TGBC”.

Thời gian qua, hầu hết các trường hợp TGBC chủ yếu tập trung ở ngành giáo dục, y tế; số lượng công chức, viên chức các ngành còn lại được đề nghị TGBC rất thấp, chưa bảo đảm lộ trình. Tại tỉnh Bắc Giang, nhìn trên khía cạnh TGBC theo khối làm việc thì khối hành chính giảm 27 người, khối sự nghiệp là 332 người, trong đó có đến 273 người là giáo viên và người làm công tác giáo dục.

Lãnh đạo Sở Nội vụ Bắc Giang cho rằng, với hàng loạt khó khăn, nếu không có những giải pháp đồng bộ, toàn diện, mục tiêu TGBC 10% trong giai đoạn 2015 - 2021 là không thể hoàn thành. Việc khó nhất, vướng nhất trong thực hiện TGBC 10% theo quy định là số lượng biên chế tại hai ngành giáo dục và y tế của tỉnh quá lớn, chiếm 76% tổng số biên chế toàn tỉnh (Bắc Giang có gần 40 nghìn biên chế thì có tới 28 nghìn biên chế trong ngành giáo dục và y tế).

Tuy nhiên, sắp xếp biên chế khối giáo dục phải theo nguyên tắc tỷ lệ giáo viên đứng lớp; với ngành y tế là tỷ lệ y, bác sĩ/tổng số giường bệnh. Mới đây, có sự việc gây phản ứng, xôn xao dư luận khi 376 giáo viên ở huyện Vĩnh Lộc (Thanh Hóa) đột ngột không được ký tiếp hợp đồng lao động do chủ trương TGBC, cơ cấu lại đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức của Tỉnh ủy, UBND tỉnh, là minh chứng cho những bất cập trong thực hiện TGBC ở khối đơn vị sự nghiệp, nhất là trong lĩnh vực giáo dục. Thực tế này cũng tồn tại ở nhiều địa phương khác.

Đánh giá còn cảm tính, xuê xoa

Các khó khăn chủ quan xuất phát từ một nguyên nhân quan trọng là nhận thức của người đứng đầu khi xem nhẹ ý nghĩa của TGBC, chưa coi đây là nhiệm vụ trọng tâm ưu tiên, thiếu nhất quán trong quán triệt, chỉ đạo, tổ chức thực hiện, làm ảnh hưởng tư tưởng, tâm tư của cán bộ, công chức, viên chức. Nguyên tắc công khai, dân chủ, khách quan, công bằng và tuân thủ pháp luật chưa được bảo đảm ở một số cơ quan, đơn vị, địa phương là một lý do mấu chốt.

Lãnh đạo Sở Nội vụ tỉnh Bắc Giang cho biết, công tác đánh giá xếp loại cán bộ nhiều nơi còn nặng cảm tính, nể nang, xuê xoa, né tránh, ngại va chạm, muốn giữ ổn định tổ chức, biên chế cho đỡ phức tạp. Ngoài những trường hợp vi phạm kỷ luật, còn ít cán bộ, công chức bị xếp loại không hoàn thành nhiệm vụ, cho nên khó thực hiện TGBC đối với nhóm đối tượng này.

Để giữ ổn định biên chế, một số nơi còn bao biện rằng: cơ quan, đơn vị họ được giao nhiệm vụ nặng nề, biên chế còn chưa đủ chỉ tiêu, nói gì đến thực hiện TGBC. Hoặc là cơ quan có số người nghỉ hưu đúng tuổi và hợp đồng trong chỉ tiêu biên chế chiếm tỷ lệ cao; nhưng theo quy định chỉ tuyển dụng mới không quá 50% số biên chế thực hiện tinh giản, cộng với số giải quyết chế độ hưu hoặc thôi việc, nên rất khó khăn cho đơn vị.

Tìm hiểu tại Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Quảng Nam, chúng tôi được Giám đốc Nguyễn Viễn cho biết: “Sở hiện có 332 cán bộ, công chức, nhưng đến nay, mới tinh giản được một trường hợp. Nguyên nhân là do trong đơn vị vẫn tồn tại một số người lơ là, không hoàn thành công việc được giao, nhưng chưa đến mức buộc phải thôi việc, nên rất khó đưa vào diện TGBC. Hơn nữa, nhiệm vụ đặt ra nhiều, lượng biên chế hiện có chưa đủ đáp ứng”. Tương tự, tại Sở Xây dựng tỉnh Quảng Nam, lãnh đạo sở cho biết: Đơn vị luôn có nhu cầu tăng biên chế để giải quyết công việc.

Từ đầu năm 2015, khi Luật Xây dựng có hiệu lực, nhiệm vụ của sở tăng lên rất nhiều, nhưng với lượng biên chế hiện tại thì khó đảm đương được công việc. Còn đại diện Sở Nội vụ TP Hồ Chí Minh cho rằng, việc xác định biên chế theo định mức chung gây khó khăn cho TP Hồ Chí Minh vì nơi đây có nhu cầu rất lớn trong việc mở rộng, xây dựng các bệnh viện, trường học, nếu TGBC theo quy định thì khó đáp ứng nhu cầu.

Trong bối cảnh thực hiện TGBC khó khăn, nhiều nơi lại chỉ coi mục tiêu TGBC là giảm cơ học một số lượng biên chế để giảm gánh nặng cho ngân sách nhà nước chứ chưa gắn với thực hiện các nội dung của cải cách chế độ công vụ, công chức nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ. Cái chúng ta cần là các giải pháp hỗ trợ, tiến hành đồng bộ theo mục tiêu xây dựng cơ cấu, số lượng công chức, viên chức theo chức danh, tiêu chuẩn nghiệp vụ, có chính sách phù hợp tuyển dụng, sử dụng con người, đi cùng các giải pháp rà soát lại cơ cấu tổ chức bộ máy của các cơ quan, đơn vị theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả. Có như vậy, mới loại bỏ thực trạng “vừa thừa, vừa thiếu” người làm việc như hiện nay.

Cả nước hiện có hơn 2,6 triệu công chức, viên chức và theo lộ trình, từ năm 2015 đến 2021 phải TGBC ít nhất là 10%, tương ứng mỗi năm cần giảm trung bình 1,5% (khoảng 40 nghìn người). Tuy nhiên, từ đầu năm 2015 đến nay, cả nước mới chỉ tinh giản được khoảng 15.700 người.

(Số liệu của Bộ Nội vụ)

“Trong tổng số các trường hợp đã tinh giản, có tới 1.350 trường hợp không đúng đối tượng, tiêu chuẩn”

LÊ VĨNH TÂN
Bộ trưởng Nội vụ

(Còn nữa)

 

VĨNH KHANG, TẤN NGUYÊN và ĐẶNG GIANG

Tác giả bài viết: VH (theo Nhân dân điện tử)

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Từ khóa: tư duy

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

Đăng nhập tin nội bộ

Website liên kết

Phần mềm quản lý án hình sự
Tạp chí kiểm sát
VKS Quảng Nam
Viện kiểm sát tối cao
thư viện pháp luật
Quản lý án dân sự
Truyền hình kiểm sát
Đại học kiểm sát
Hộp thư điện tử
báo bảo vệ pháp luật

Số truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 59

Máy chủ tìm kiếm : 2

Khách viếng thăm : 57


Hôm nayHôm nay : 3523

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 160180

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 9678851

Bình yên trên vùng đất mới