04:50 ICT Thứ bảy, 21/10/2017
Công minh, chính trực, khách quan, thận trọng, khiêm tốn !

Tin mới

Trang chủ » Tin Tức » Kiểm sát viên viết

Chính sách hình sự đối với người chưa thành niên phạm tội theo luật hình sự năm 2015, sửa đổi năm 2017

Thứ hai - 09/10/2017 16:39
Chính sách hình sự là một bộ phận của chính sách pháp luật nói chung, là những quan điểm, tư tưởng, chiến lược, nguyên tắc do Nhà nước đề ra trong việc xây dựng và sử dụng các biện pháp pháp lý hình sự để đấu tranh phòng, chống tội phạm. Chính sách hình sự của Nhà nước ta thể hiện sự nhân đạo, nghiêm trị kết hợp khoan hồng, mang tính phân hóa cao không chỉ về hành vi, mức độ nguy hiểm của tội phạm mà cả sự phân hóa rõ nét trong đối tượng áp dụng, điều này được quy định cụ thể trong từng chế định Luật hình sự.

Chính sách hình sự áp dụng đối với đối tượng hoặc nhóm đối tượng mang tính đặc thù xuất phát từ chính những đặc điểm đặc thù của đối tượng. Theo đó, nhóm chủ thể thực hiện tội phạm là người chưa thành niên thì tính đặc thù thể hiện cụ thể là: Nhóm đối tượng mà tuổi đời còn ít, kinh nghiệm sống chưa nhiều, hiểu biết về pháp luật và các chuẩn mực xã hội còn nhiều hạn chế. Mặt khác họ lại đang ở lứa tuổi có những diễn biến phức tạp về tâm, sinh lý, trong bản thân họ đang tồn tại sự giằng co giữa cái thiếu chín chắn, thiếu hiểu biết với cái “tôi” đang đòi được khẳng định mạnh mẽ, do đó họ dễ bị xô đẩy, bị a dua, học đòi và đặc biệt rất dễ bị lôi kéo vào những việc làm vi phạm. 

Phiên tòa xét xử các bị cáo chưa thành niên phạm tội - Ảnh minh họa

Tuy nhiên cũng cần nhìn nhận thấy rằng khi cộng đồng xã hội có những tác động tâm lý, giáo dục, cải tạo tích cực đối với người chưa thành niên phạm tội thì kết quả cho thấy họ lại là những con người dễ phục thiện, khả năng hoàn lương, tái hòa nhập cộng đồng cao. Người chưa thành niên là đối tượng được gia đình, nhà trường và toàn xã hội chăm sóc, giáo dục do đó việc người chưa thành niên phạm tội cũng có một phần trách nhiệm của các chủ thể có trách nhiệm chăm sóc, giáo dục họ. Chính bởi những lý do này mà bên cạnh những quy định chung cho việc xử lý tội phạm thì pháp luật hình sự Việt Nam còn có những quy định riêng áp dụng cho người chưa thành niên phạm tội được biểu hiện cụ thể:

Biểu hiện đầu tiên của chính sách hình sự đối với người chưa thành niên phạm tội chính là việc xác định độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự. Theo Điều 12 của Bộ luật hình sự 2015, sửa đổi năm 2017 (BLHS 2015) quy định: “1. Người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm, trừ những tội phạm mà bộ luật này có quy định khác; 2. Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng quy định tại một trong các điều 123, 134, 141, 142, 143, 144, 150, 151, 168, 169, 170, 171, 173, 178, 248, 249, 250, 251, 252, 265, 266, 286, 287, 289, 290, 299, 303 và 304, của Bộ luật này”. Như vậy, theo quy định này thì người chưa thành niên từ 16 đến dưới 18 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm, nghĩa là có năng lực trách nhiệm hình sự đầy đủ, còn người chưa thành niên phạm tội từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi là người có năng lực trách nhiệm hình sự hạn chế nên chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự trong một số trường hợp được quy định cụ thể. Từ quy định về tuổi chịu trách nhiệm hình sự cho thấy rõ hơn tính nhân đạo của pháp luật hình sự đối với người chưa thành niên phạm tội.

Biểu hiện thứ hai của chính sách hình sự đối với người chưa thành niên phạm tội là nguyên tắc xử lý đối với họ khi họ thực hiện tội phạm, có thể nói đây là biểu hiện sinh động nhất của chính sách hình sự đối với người chưa thành niên phạm tội, xuất phát từ quan điểm cho rằng đây là độ tuổi cần được giáo dục, rèn luyện, vì vậy những sai lầm, vi phạm của họ cần phải được nhìn nhận dưới góc độ hướng thiện với trách nhiệm của cả cộng đồng. Theo quy định điều 91 của BLHS thì việc xử lý người chưa thành niên phạm tội phải đảm bảo lợi ích tốt nhất của người dưới 18 tuổi và chủ yếu nhằm mục đích giáo dục, giúp đỡ họ sửa chữa sai lầm, phát triển lành mạnh, trở thành công dân có ích cho xã hội. Các biện pháp pháp lý và các biện pháp cưỡng chế áp dụng đối với người chưa thành niên phạm tội phải lấy mục đích giáo dục là trên hết, hạn chế áp dụng các hình phạt đối với họ và phải áp dụng đúng mức các biện pháp tư pháp có tính giáo dục, phòng ngừa. Việc xử lý người chưa thành niên phạm tội phải kết hợp với gia đình, nhà trường, các cơ quan tổ chức hữu quan, phải xác định rõ nguyên nhân, điều kiện phạm tội cũng như nhận thức của họ, đánh giá chính xác các đặc điểm nhân thân từ đó tạo những cơ hội thuận lợi và thực tế để họ sửa chữa sai lầm trở thành người có ích cho xã hội.

Một biểu hiện quan trọng của chính sách hình sự đối với người chưa thành niên phạm tội là các loại và các mức hình phạt mà BLHS 2015 quy định áp dụng cho họ. Người chưa thành niên phạm tội không bị áp dụng những hình phạt nghiêm khắc nhất là chung thân và tử hình, không bị áp dụng hình phạt bổ sung, chỉ áp dụng hình phạt tiền là hình phạt chính đối với người từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi nếu người đó có thu nhập hoặc có tài sản riêng.

Trong trường hợp người chưa thành niên bị áp dụng hình phạt tiền, cải tạo không giam giữ, tù có thời hạn thì mức hình phạt cũng luôn thấp hơn mức hình phạt mà điều luật quy định, cụ thể: Theo quy định tại điều 99,100 của BLHS 2015 thì các mức hình phạt tiền, cải tạo không giam giữ không quá 1/2 mức hình phạt mà điều luật đã quy định; Điều 101 của BLHS 2015 quy định đối với người từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi, khi phạm tội nếu điều luật được áp dụng hình phạt tù chung thân hoặc tử hình thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá 18 năm tù; Nếu là tù có thời hạn thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá ¾ mức hình phạt tù mà điều luật quy định.

Đối với người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi khi phạm tội mà điều luật quy định hình phạt tù chung thân hoặc tử hình thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá 12 năm tù; Nếu là tù có thời hạn thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá ½ mức phạt tù mà điều luật quy định.

Không được coi là có án tích để xác định là tái phạm hay tái phạm nguy hiểm đối với các trường hợp: Người chưa thành niên phạm tội khi chưa đủ 16 tuổi; Người từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi bị kết án về tội phạm ít nghiêm trọng, tội phạm nghiêm trọng, rất nghiêm trọng do lỗi vô ý; Người chưa thành niên phạm tội bị áp dụng biện pháp tư pháp. Người từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi bị kết án về tội rất nghiêm trọng do cố ý, tội đặc biệt nghiêm trọng đương nhiên được xóa án tích nếu từ khi chấp hành xong hình phạt chính hoặc hết thời gian thử thách của án treo hoặc từ khi hết thời hiệu thi hành bản án mà người đó không thực hiện hành vi phạm tội mới trong thời hạn sau: 06 tháng (trong trường hợp bị phạt cảnh cáo, phạt tiền, cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù cho hưởng án treo); 01 năm (trong trường hợp bị phạt tù đến 5 năm); 02 năm (trong trường hợp bị phạt tù từ trên 5 năm đến 15 năm); 03 năm (trong  trường hợp bị phạt tù trên 15 năm).

Như vậy, có thể khẳng định ngoài chính sách hình sự chung thì với tư cách là một nhóm chủ thể của tội phạm, người chưa thành niên phạm tội còn được xác định là một nhóm chủ thể đặc thù cần có một chính sách hình sự mang tính đặc thù. Chính sách hình sự này của Nhà nước xuất phát từ truyền thống nhân đạo và những đặc điểm tâm, sinh lý của lứa tuổi này, lấy mục tiêu hướng thiện, vì một thế hệ trẻ phát triển lành mạnh, trong sáng. Chính sách hình sự của Nhà nước ta đối với người chưa thành niên phạm tội vừa thể hiện quan điểm phòng ngừa, đấu tranh có hiệu quả với tình hình người chưa thành niên phạm tội, vừa thể hiện tinh thần nhân đạo và là bản chất tốt đẹp của Nhà nước và xã hội ta.

Tác giả bài viết: Chu Thị Mai Phương - VKSND huyện Hòa Vang

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Từ khóa: chính sách, hình sự

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

Đăng nhập tin nội bộ

Website liên kết

Phần mềm quản lý án hình sự
Hộp thư điện tử
báo bảo vệ pháp luật
Tạp chí kiểm sát
VKS Quảng Nam
Đại học kiểm sát
Truyền hình kiểm sát
thư viện pháp luật
Viện kiểm sát tối cao
Quản lý án dân sự

Số truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 113


Hôm nayHôm nay : 343

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 131818

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 9410426

Bình yên trên vùng đất mới