menu_WAR_vienkiemsatportlet_INSTANCE_hKWBd2nFDgz3
Một số kinh nghiệm trong việc chấp hành thời hạn điều tra bổ sung
Đăng ngày 28-11-2018 14:25
Trên cơ sở kết quả công tác thanh tra việc chấp hành pháp luật trong lĩnh vực thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong hoạt động điều tra, truy tố, xét xử các vụ án hình sự cấp quận, huyện năm 2018, Thanh tra Viện kiểm sát nhân dân thành phố Đà Nẵng nhận thấy: Việc trả hồ sơ điều tra bổ sung là một hoạt động tố tụng được quy định tại một số điều của Bộ luật tố tụng hình sự do Viện kiểm sát và Toà án quyết định áp dụng trong giai đoạn xem xét đề nghị truy tố hoặc giai đoạn xét xử. Mục đích của việc trả hồ sơ để điều tra bổ sung giữa các cơ quan tiến hành tố tụng là nhằm đảm bảo cho việc truy tố, xét xử có căn cứ vững chắc, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, không bỏ lọt tội phạm, không làm oan người vô tội.

Mặc dù các vụ án trả hồ sơ điều tra bổ sung có những nguyên nhân cả về chủ quan và khách quan nhưng dù việc trả hồ sơ do Tòa án quyết định hay Viện Kiểm sát quyết định trả thì trách nhiệm trước hết thuộc về Kiểm sát viên được phân công kiểm sát điều tra, kiểm sát xét xử vụ án.

Do đó, trong khuôn khổ bài viết, Thanh tra thấy cần rút kinh nghiệm về vấn đề chấp hành thời hạn điều tra bổ sung như sau:

        Khoản 2 Điều 174 BLTTHS 2015 quy định về thời hạn điều tra bổ sung như sau:

        Điều 174. Thời hạn phục hồi điều tra, điều tra bổ sung, điều tra lại

2. Trường hợp vụ án do Viện kiểm sát trả lại để yêu cầu điều tra bổ sung thì thời hạn điều tra bổ sung không quá 02 tháng; nếu do Tòa án trả lại để yêu cầu điều tra bổ sung thì thời hạn điều tra bổ sung không quá 01 tháng. Viện kiểm sát chỉ được trả lại hồ sơ để điều tra bổ sung hai lần. Thẩm phán chủ tọa phiên tòa chỉ được trả hồ sơ để điều tra bổ sung một lần và Hội đồng xét xử chỉ được trả hồ sơ để điều tra bổ sung một lần.

Thời hạn điều tra bổ sung tính từ ngày Cơ quan điều tra nhận lại hồ sơ vụ án và yêu cầu điều tra bổ sung....”

Đồng thời Điều 246 BLTTHS 2015 quy định về việc giải quyết yêu cầu điều tra bổ sung của Tòa án như sau:

Điều 246. Giải quyết yêu cầu điều tra bổ sung của Tòa án

Trường hợp Tòa án quyết định trả hồ sơ vụ án yêu cầu điều tra bổ sung thì Viện kiểm sát phải xem xét căn cứ của việc yêu cầu điều tra bổ sung và giải quyết như sau:

1. Nếu quyết định trả hồ sơ yêu cầu điều tra bổ sung có căn cứ mà xét thấy không cần phải trả hồ sơ cho Cơ quan điều tra thì Viện kiểm sát trực tiếp tiến hành một số hoạt động điều tra để bổ sung tài liệu, chứng cứ; trường hợp Viện kiểm sát không thể tự điều tra bổ sung được thì Viện kiểm sát ra quyết định trả hồ sơ để điều tra bổ sung và chuyển ngay hồ sơ cho Cơ quan điều tra để tiến hành điều tra.

Trường hợp kết quả điều tra bổ sung làm thay đổi cơ bản nội dung bản cáo trạng trước đó thì Viện kiểm sát phải ra bản cáo trạng mới thay thế và chuyển hồ sơ đến Tòa án. Trường hợp kết quả điều tra bổ sung dẫn đến đình chỉ vụ án thì Viện kiểm sát ra quyết định đình chỉ vụ án và thông báo cho Tòa án biết;

2. Nếu quyết định trả hồ sơ yêu cầu điều tra bổ sung không có căn cứ thì Viện kiểm sát có văn bản nêu rõ lý do, giữ nguyên quyết định truy tố và chuyển lại hồ sơ cho Tòa án.

        Qua kiểm tra một số hồ sơ do Hội đồng xét xử TAND trả hồ sơ để điều tra bổ sung thấy rằng: thời hạn để điều tra bổ sung đối với các vụ án này theo quy định tại khoản 2 Điều 174 BLTTHS 2015 là 01 tháng, nhưng sau khi nhận hồ sơ do Tòa án trả lại, thì Kiểm sát viên tham mưu Lãnh đạo Viện ra Quyết định trả hồ sơ để điều tra bổ sung cho Cơ quan điều tra và ấn định thời hạn điều tra bổ sung là 02 tháng, là vi phạm khoản 2 Điều 174 BLTTHS 2015, đồng thời không tuân thủ quy định tại Điều 37 Quy chế tạm thời Công tác THQCT, kiểm sát việc khởi tố, điều tra, truy tố (Ban hành kèm theo Quyết định số 03/QĐ-VKSTC ngày 29/12/2017 của Viện trưởng Viện KSND tối cao).

Điều 37. Thực hành quyền công tố, kiểm sát việc chấp hành thời hạn phục hồi điều tra, điều tra bổ sung, điều tra lại

1. Kiểm sát viên phải kiểm sát chặt chẽ việc chấp hành thời hạn phục hồi điều tra, điều tra bổ sung, điều tra lại theo quy định tại Điều 174 Bộ luật Tố tụng hình sự. Trường hợp phát hiện vi phạm thì Kiểm sát viên yêu cầu hoặc báo cáo, đề xuất lãnh đạo đơn vị, lãnh đạo Viện yêu cầu hoặc kiến nghị khắc phục, xử lý vi phạm theo quy định của pháp luật.

2. Trường hợp cần gia hạn thời hạn điều tra đối với các vụ án phục hồi điều tra do tính chất phức tạp của vụ án theo đề nghị của Cơ quan điều tra, Kiểm sát viên phải kiểm tra căn cứ, điều kiện gia hạn và báo cáo, đề xuất lãnh đạo đơn vị, lãnh đạo Viện xem xét, quyết định theo quy định tại Điều 174 Bộ luật Tố tụng hình sự.

3. Trường hợp vụ án điều tra bổ sung, điều tra lại thì thời hạn điều tra thực hiện theo quy định tại Khoản 2, Khoản 3 Điều 174 Bộ luật Tố tụng hình sự.

Để khắc phục những vi phạm nêu trên, đảm bảo pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất. Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân thành phố Đà Nẵng đã chỉ đạo Thanh tra kịp thời ban hành thông báo rút kinh nghiệm những vi phạm, thiếu sót nêu trên nhằm nâng cao chất lượng giải quyết án hình sự trong thời gian tới được tốt hơn.