menu_WAR_vienkiemsatportlet_INSTANCE_hKWBd2nFDgz3
Một số bài học kinh nghiệm và giải pháp nâng cao chất lượng công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ án hành chính
Đăng ngày 07-01-2020 08:58

Từ thực tiễn việc giải quyết án hành chính cho thấy các vụ án hành chính là lĩnh vực giải quyết tranh chấp rất phức tạp. Đối tượng khởi kiện chủ yếu là các quyết định hành chính, hành vi hành chính; liên quan đến nhiều cơ quan, tổ chức, người có chức, có quyền ở địa phương; được điều chỉnh bằng nhiều ngành luật khác nhau, nhất là các quy định pháp luật về đất đai còn nhiều bất cập, chồng chéo...Để giải quyết các vụ án hành chính đúng pháp luật, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức và công dân, đồng thời đáp ứng được nhiệm vụ chính trị ở địa phương là vấn đề khó khăn, vướng mắc đòi hỏi phải có giải pháp nâng cao chất lượng công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ án hành chính.

Kể từ khi Luật TTHC có hiệu lực pháp luật ngày 01/01/2017 và các văn bản khác có liên quan được ban hành, trên cơ sở các văn bản hướng dẫn của VKSND tối cao, nhận thức được tầm quan trọng của công tác này trong hoạt động kiểm sát, Lãnh đạo VKSND thành phố Đà Nẵng quán triệt đến toàn thể công chức hai cấp để nâng cao nhận thức các quy định về tố tụng hành chính. Trên cơ sở đó, Phòng 10 đã triển khai nhiệm vụ được giao và ngày càng nâng cao chất lượng công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ án hành chính, từ việc thụ lý giải quyết vụ án, việc lập hồ sơ, xác minh thu thập tài liệu, chứng cứ, việc ban hành các quyết định, bản án của Tòa án, Kiểm sát viên tham gia phiên tòa đều đạt chất lượng, góp phần nâng cao hình ảnh của ngành Kiểm sát.

Trong những năm qua, số lượng vụ án được Phòng 10 thụ lý và giải quyết có xu hướng gia tăng, với tính chất ngày càng đa dạng và phức tạp. Năm 2019 đã thụ lý mới 103 vụ án và 76 việc, tăng 29 vụ và 04 việc so với cùng kỳ năm trước, tỉ lệ tăng 28,8% . Trong đó, thụ lý mới 45 vụ án kinh doanh thương mại, tăng 20 vụ so với cùng kỳ năm trước, tỷ lệ tăng 44,5% so với cùng kỳ; 55 vụ án hành chính, tăng 24 vụ so với cùng kỳ năm trước, tỷ lệ tăng 56,4%.  Qua công tác kiểm sát, Phòng đã tham mưu cho lãnh đạo Viện ban hành 04 kháng nghị, 06 kiến nghị, 01 báo cáo đề nghị tái thẩm; Phòng ban hành 07 thông báo rút kinh nghiệm, phối hợp với Tòa án tổ chức 04 phiên tòa rút kinh nghiệm...

Từ những kết quả trên, Phòng 10 rút ra một số bài học kinh nghiệm như sau:

Thứ nhất, Lãnh đạo Viện, Kiểm sát viên, và công chức Phòng 10 đã nghiêm túc triển khai và thực hiện Chỉ thị, Hướng dẫn của VKSND tối cao; Chương trình, Kế hoạch của VKSND thành phố Đà Nẵng về công tác kiểm sát  năm 2019. Tất cả Kiểm sát viên đã tích cực học tập nâng cao trình độ, kỹ năng nghiệp vụ hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Mặc dù lượng án tăng nhưng trong năm 2019, Phòng có 03 Kiểm sát viên, thường xuyên chỉ có 02 Kiểm sát viên và 01 chuyên viên làm việc, do có 02 Kiểm sát viên thay nhau đi học và 01 Kiểm tra viên mới chuyển đến. Song với tinh thần trách nhiệm cao và bản lĩnh chính trị, các Kiểm sát viên, Chuyên viên trong Phòng đều khắc phục khó khăn về lực lượng, làm thêm giờ vào ngày thứ 7, Chủ nhật và ngoài giờ hành chính để giải quyết các vụ án kịp thời và đúng pháp luật.

Thứ hai, Phòng đã tham mưu Lãnh đạo Khối ra quyết định phân công Kiểm sát viên thực hiện kiểm sát tuân theo pháp luật các vụ án hành chính ngay từ khi nhận được thông báo thụ lý của Tòa án theo quy định của Luật tố tụng Hành chính. Nhờ vậy, Kiểm sát viên nâng cao trách nhiệm, chủ động trong quá trình kiểm sát việc tuân theo pháp luật của Thẩm phán trong quá trình giải quyết vụ án; nắm được tiến độ và nội dung giải quyết vụ án của Tòa án.

Thứ ba, Công tác phối hợp với Thẩm phán cùng cấp được tăng cường, Kiểm sát viên đã chủ động trong công tác phối hợp, trao đổi với Thẩm phán trong quá trình tố tụng, trao đổi quan điểm giải quyết vụ án để giải quyết kịp thời đúng và đúng pháp luật.

Thứ tư, Phòng đã chủ động đề xuất Viện trưởng phân công Kiểm sát viên thuộc các Phòng khác tham gia các phiên tòa xét xử các vụ án. Được sự đồng ý của Viện trưởng, Phòng đã chủ động tham mưu cho Lãnh đạo Khối phân công Kiểm sát viên các Phòng Thống kê, Phòng 12 tham gia xét xử các vụ án đơn giản để làm quen.Tuy Kiểm sát viên các Phòng khác mới tham gia giải quyết được 02 vụ án song đây là tín hiệu tích cực trong công tác này trong thời gian tới.

Bên cạnh những kết quả tích cực đã đạt được, hoạt động kiểm sát việc giải quyết các vụ án hành chính vẫn còn những tồn tại, vướng mắc như sau:

 Về khách quan: còn nhiều bất cập trong Luật tố tụng hành chính; quy định của pháp luật về đất đai còn bất cập, chồng chéo dẫn đến có nhận thức khác nhau trong áp dụng pháp luật. Đơn cử: Về ủy quyền tham gia tố tụng theo quy định tại Điều 60 Luật TTHC, Người bị kiện trong các vụ án hành chính là cơ quan hành chính nhà nước, cơ quan, tổ chức được giao thực hiện quản lý hành chính nhà nước hoặc người có thẩm quyền trong cơ quan, tổ chức đó thì Thủ trưởng cơ quan, tổ chức hoặc người có thẩm quyền chỉ được ủy quyền cho cấp phó tham gia tố tụng, cấp phó không được ủy quyền cho người thứ ba.

Trên thực tế, người đại diện theo pháp luật đều có văn bản ủy quyền cho cấp phó tham gia tố tụng nhưng cấp phó lại thường có văn bản xin được xét xử vắng mặt vì lý do công việc. Việc xin xét xử vắng mặt của cấp phó không trái pháp luật nhưng gây khó khăn trong việc giải quyết vụ án không được khách quan, triệt để. Vì tại phiên tòa, sự vắng mặt của một bên đương sự làm ảnh hưởng đến việc hỏi, kiểm tra chứng cứ, tranh luận để làm rõ một số tình tiết liên quan đến vụ án; khó khăn trong đối đáp để đương sự thỏa thuận thành hoặc trường hợp người khởi kiện rút đơn khởi kiện phải được sự đồng ý của người bị kiện nhưng người bị kiện lại xin vắng mặt... Do đó vụ án kéo dài thời hạn, ảnh hưởng đến việc giải quyết vụ án.

Về chủ quan: lực lượng Kiểm sát viên trong công tác này mỏng trong khi khối lượng ngày càng gia tăng và phức tạp nên phần nào cũng ảnh hưởng đến chất lượng công tác này, dẫn đến một số bài phát biểu chất lượng chưa cao. Còn một số vụ án, Kiểm sát viên vẫn chưa kiểm sát vụ án ngay từ giai đoạn thụ lý, mà chủ yếu thực hiện công tác kiểm sát từ khi Toà án chuyển hồ sơ cho Viện kiểm sát; có trường hợp chưa yêu cầu Tòa án thu thập bổ sung chứng cứ hoặc không tự mình yêu cầu các đương sự cung cấp tài liệu, chứng cứ phục vụ cho nghiên cứu hồ sơ đầy đủ, toàn diện.

Để tiếp tục nâng cao chất lượng công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ án hành chính, đồng thời khắc phục những tồn tại, vướng mắc trên, Phòng 10 đề xuất một số giải pháp, kiến nghị như sau:

Về giải pháp:

Thứ nhất, Lãnh đạo Viện cần quan tâm hơn nữa đến công tác bố trí, đào tạo công chức cho công tác kiểm sát việc giải quyết vụ án hành chính, bảo đảm Kiểm sát viên có trình độ và năng lực chuyên môn để tham gia giải quyết những vụ án phức tạp, đồng thời hướng dẫn nghiệp vụ Kiểm sát viên cấp dưới. Bởi đây là công tác được điều chỉnh bằng nhiều ngành luật khác nhau trong nhiều lĩnh vực; đối tượng bị khởi kiện là người có chức, có quyền ở địa phương, nhiều chính quyền địa phương còn có bộ máy các cơ quan giúp việc là những người giàu kiến thức và kinh nghiệm trong những lĩnh vực liên quan.

Thứ hai, Đối với Kiểm sát viên: ngoài bản lĩnh và kỹ năng nghề nghiệp còn phải có kiến thức sâu rộng nhiều lĩnh vực. Đơn cử: Vụ Công ty thép DaNa- Ý khởi kiện UBND thành phố yêu cầu hủy quyết định hành chính và đòi bồi thiệt hại gần 400 tỷ đồng. Vụ án này đang được giải quyết liên quan đến nhiều lĩnh vực khác nhau, ngoài việc Kiểm sát viên phải nắm vững kiến thức về Luật tố tụng Hành chính, Luật xử phạt vi phạt hành chính, Luật Môi trường để xác định việc  ra quyết định hành chính có đúng pháp luật hay không ? còn phải nắm vững các kiến thức về Bộ luật Dân sự, Luật doanh nghiệp, Luật Đầu tư, Luật chứng khoán, Luật Thương mại...để xác định giá trị bồi thường thiệt hại (Nếu quyết định hành chính đó trái pháp luật).

Thứ ba, Tiếp tục nâng cao kỹ năng của Kiểm sát viên tại phiên tòa. Kiểm sát viên phải chú ý lắng nghe, ghi chép, theo dõi diễn biến phiên tòa và chủ động tham gia hỏi tại phiên tòa. Nội dung hỏi cần tập trung vào các vấn đề còn mâu thuẫn, chưa thống nhất hoặc những tình tiết mới để làm rõ nội dung vụ án nhằm củng cố, hoàn chỉnh bài phát biểu quan điểm giải quyết của Kiểm sát viên có căn cứ, đúng pháp luật trên cơ sở đánh giá khách quan, toàn diện tài liệu, chứng cứ, kết quả tranh tụng tại phiên tòa.

Kiểm sát viên phải thường xuyên học hỏi để nâng cao trình độ, nắm bắt các quy định của pháp luật để áp dụng vào từng vụ án chính xác, có căn cứ, đúng quy định cả về luật nội dung và luật hình thức nhằm đảm bảo vụ án được giải quyết khách quan, toàn diện.

Về kiến nghị

Thứ nhất, Đề nghị VKSND tối cao kiến nghị với Chính phủ về sửa đổi một số quy định của pháp luật về đất đai, nhất là Nghị định 43, Nghị định 45 và Nghị định 46 của Chính Phủ về thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất cho thống nhất và phù hợp với thực tiễn.

Thứ hai, Đề nghị lãnh đạo VKSND thành phố tổ chức Cuộc thi "Kỹ năng xây dựng phát biểu của Kiểm sát viên tại phiên tòa Hành chính, Dân sự " dành cho đối tượng là Kiểm sát viên, Kiểm tra viên nhằm tự đào tạo, nâng cao kiến thức về pháp luật liên quan đến công tác kiểm sát vụ án hành chính, vụ việc dân sự;  ban hành Quy định về chế độ trách nhiệm, quyền hạn của Kiểm sát viên thuộc các đơn vị cấp Phòng thuộc VKSND thành phố khi được phân công tham gia các phiên tòa, phiên họp Hành chính, Dân sự (Dành cho các Kiểm sát viên ngoài Phòng 9, Phòng 10).

 

VH-P10