menu_WAR_vienkiemsatportlet_INSTANCE_hKWBd2nFDgz3
Hải Châu - Những vướng mắc, bất cập và đề xuất hướng sửa đổi, bổ sung các quy định của pháp luật hợp đồng trong lĩnh vực tín dụng, ngân hàng
Đăng ngày 09-09-2020 03:21

Trong quá trình giải quyết các vụ án dân sự (tranh chấp dân sự, hôn nhân gia đình, kinh doanh thương mại) liên quan đến hợp đồng trong lĩnh vực tín dụng, ngân hàng; bản thân tôi có những vướng mắc, bất cập và đề xuất hướng sửa đổi, bổ sung để cùng nhau trao đổi tháo gỡ.

Thứ nhất, theo Điều 468 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định:

1. Lãi suất vay do các bên thỏa thuận.

Trường hợp các bên có thỏa thuận về lãi suất thì lãi suất theo thỏa thuận không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác. Căn cứ tình hình thực tế và theo đề xuất của Chính phủ, Ủy ban thường vụ Quốc hội quyết định điều chỉnh mức lãi suất nói trên và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.

Trường hợp lãi suất theo thỏa thuận vượt quá lãi suất giới hạn được quy định tại khoản này thì mức lãi suất vượt quá không có hiệu lực.

2. Trường hợp các bên có thỏa thuận về việc trả lãi, nhưng không xác định rõ lãi suất và có tranh chấp về lãi suất thì lãi suất được xác định bằng 50% mức lãi suất giới hạn quy định tại khoản 1 Điều này tại thời điểm trả nợ.” Như vậy, Bộ luật dân sự năm 2015 quy định lãi suất trần là 20%/năm và có quy định“trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác” là đã loại trừ đối với hợp đồng vay của các tổ chức tín dụng, sẽ được điều chỉnh với luật chuyên ngành nhưng Khoản 2 Điều 91 Luật các tổ chức tín dụng năm 2010 lại quy định: “Tổ chức tín dụng và khách hàng có quyền thỏa thuận về lãi suất, phí cấp tín dụng trong hoạt động ngân hàng của tổ chức tín dụng theo quy định của pháp luật. Quy định lãi suất trong hoạt động của các tổ chức tín dụng là theo thỏa thuận nhưng thêm cụm từ: “theo quy định của pháp luật” sẽ gây khó khăn trong việc áp dụng pháp luật vì Luật các tổ chức tín dụng năm 2010 không áp dụng lãi suất trần cho vay còn Luật dân sự năm 2015 lại áp dụng lãi suất trần cho vay. Chính vì vậy cần quy định cụ thể.

Thứ hai, nhiều tổ chức tín dụng không thông báo cho khách hàng vay về nội dung bán nợ giữa tổ chức tín dụng với Công ty TNHH MTV Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) vì có trường hợp, tổ chức tín dụng sau khi bán nợ cho VAMC vẫn nộp đơn khởi kiện, tham gia tố tụng làm ảnh hưởng đến quyền và nghĩa vụ của những người tham gia tố tụng khác.

Thứ ba, khi ký hợp đồng tín dụng cho cá nhân vay với mục đích tiêu dùng thì Ngân hàng không làm rõ vấn đề giải ngân đối với khách hàng theo hình thức giải ngân trực tiếp hay giải ngân qua bưu điện, Ngân hàng đã không lưu trữ hoặc là lưu trữ không chi tiết dẫn đến việc giải quyết các vụ án hợp đồng tín dụng thường khó khăn trong việc thu thập chứng cứ về việc giải ngân cho khách hàng, có trường hợp bưu điện không còn lưu trữ dữ liệu Ngân hàng đã giải ngân. Nên cần làm rõ vấn đề này.

Thứ tư, trong quá trình giải quyết vụ án vấn đề phạt chậm trả hay phạt trả lãi trong hợp đồng tín dụng chưa được hướng dẫn cụ thể, chính vì vậy dẫn đến Tòa án áp dụng vẫn còn lúng túng.

Bên cạnh đó, bản thân đưa ra đề xuất hướng sửa đổi, bổ sung trong công tác kiểm sát án dân sự liên quan đến hợp đồng trong lĩnh vực tín dụng, ngân hàng: Hoàn thiện quy định pháp luật về xử lý tài sản bảo đảm trong các giao dịch vay tín dụng có bảo đảm vì có trường hợp trong hợp đồng tín dụng, tài sản bảo đảm là động sản nhưng không quản lý đến khi Tòa án xem xét thẩm định tại chỗ thì không biết động sản ở đâu (như: ôtô, xe máy…); đẩy mạnh việc xây dựng án lệ liên quan đến hợp đồng trong lĩnh vực tín dụng, ngân hàng để áp dụng thống nhất; hoàn thiện các quy định của Bộ luật dân sự năm 2015 cho phù hợp với các luật chuyên ngành tín dụng; trong quá trình thẩm định giá trị tài sản thế chấp (cầm cố) cần hoàn thiện quy trình thẩm định, định giá tài sản cho đúng quy định của pháp luật vì có trường hợp thẩm định giá trị không đúng với giá trị thực tế của tài sản thế chấp và cần nâng cao năng lực, trình độ và bồi dưỡng đạo đức cho cán bộ tín dụng.

Đây là một số ý kiến về những vướng mắc, bất cập; đề xuất hướng sửa đổi, bổ sung của bản thân trong quá trình giải quyết án dân sự liên quan đến hợp đồng tín dụng, mời bạn đọc theo dõi và cùng tham gia đóng góp.

Một số hình ảnh Viện kiểm sát nhân dân quận Hải Châu nhận khen thưởng tập thể trong lĩnh vực dân sự

Trần Nhã Minh Hoàng – VKSND quận Hải Châu