menu_WAR_vienkiemsatportlet_INSTANCE_hKWBd2nFDgz3
Bàn về thủ tục giải quyết khiếu nại việc trả lại đơn phản tố, đơn yêu cầu độc lập trong tố tụng dân sự
Đăng ngày 29-11-2021 09:41

Bộ luật Tố tụng dân sự (BLTTDS) năm 2015 ra đời đã tháo gỡ được rất nhiều vướng mắc trong áp dụng các quy định khi giải quyết các vụ việc dân sự, hôn nhân gia đình, kinh doanh thương mại và các việc khác theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên thực tiễn việc giải quyết loại vụ việc này vẫn còn có những quy định, chế định của BLTTDS có nhiều cách hiểu khác nhau dẫn đến trình tự, thủ tục giải quyết khác nhau trong đó thủ tục giải quyết khiếu nại việc trả lại đơn phản tố của bị đơn và đơn yêu cầu độc lập của người có quyền và nghĩa vụ liên quan là một ví dụ.

Liên quan đến vấn đề nêu trên, hiện tại trong giải quyết vụ việc dân sự, đang có hai quan điểm:

- Quan điểm thứ nhất: khi có khiếu nại về việc trả lại đơn phản tố, đơn yêu cầu độc lập tức là đương sự khiếu nại hành vi của Thẩm phán – người tiến hành tố tụng trong quá trình thụ lý giải quyết vụ án do đó cần áp dụng Chương XLI về khiếu nại, tố cáo trong tố tụng dân sự, cụ thể là áp dụng Điều 504 về thẩm quyền giải quyết khiếu nại đối với quyết định, hành vi của người tiến hành tố tụng để giải quyết.

- Quan điểm thứ hai cho rằng: khi giải quyết khiếu nại về việc trả đơn phản tố, đơn yêu cầu độc lập phải áp dụng Chương XII quy định về khởi kiện và thụ lý vụ án mà thẩm quyền giải quyết khiếu nại trong trường hợp này quy định tại Điều 194 BLTTDS.

Người viết thống nhất với quan điểm thứ hai, bởi muốn áp dụng thủ tục nào để giải quyết khiếu nại về việc trả lại đơn phản tố, đơn yêu cầu độc lập trước hết phải xác định rõ đối tượng bị khiếu nại.

Theo quy định tại Điều 499 BLTTDS thì:

“1. Cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền khiếu nại quyết định, hành vi trong tố tụng dân sự của cơ quan, người tiến hành tố tụng dân sự khi các căn cứ cho rằng quyết định, hành vi đó là trái pháp luật, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

2. Đối với bản án, quyết định sơ thẩm, phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm của Tòa án nếu có kháng cáo, kháng nghị và các quyết định tố tụng khác do người tiến hành tố tụng dân sự ban hành nếu có khiếu nại, kiến nghị thì không giải quyết theo quy định của Chương này mà được giải quyết theo quy định của các Chương tương ứng của Bộ luật này.”

Hình ảnh minh họa

Như vậy cần phải hiểu quyết định, hành vi trong hoạt động tố tụng dân sự là những quyết định như: Quyết định xem xét thẩm định tại chỗ, quyết định thành lập hội đồng định giá, quyết định hoãn phiên tòa, quyết định chuyển vụ án…; hành vi trong hoạt động tố tụng dân sự gồm hành vi như: đương sự yêu cầu giám định chữ ký nhưng Thẩm phán không nhận đơn và không tiến hành thủ tục trưng cầu giám định (dạng hành vi không hành động); đương sự nộp đơn khởi kiện, Thẩm phán yêu cầu đương sự phải nộp đầy đủ các tài liệu, chứng cứ mới nhận đơn khởi kiện (dạng hành vi hành động)…

Còn Quyết định trả lại đơn phản tố, đơn yêu cầu độc lập của đương sự là:  “Quyết định tố tụng khác do người tiến hành tố tụng ban hành” và “nếu có khiếu nại, kiến nghị thì không giải quyết theo quy định Chương này mà được giải quyết theo quy định của các Chương tương ứng của Bộ luật này”.

Điều 202 BLTTDS quy định: “Thủ tục yêu cầu phản tố hoặc yêu cầu độc lập được thực hiện theo quy định của Bộ luật này về thủ tục khởi kiện của nguyên đơn.”

Trong thủ tục khởi kiện của nguyên đơn có quy định về việc trả lại đơn khởi kiện (Điều 192 BLTTDS) và giải quyết khiếu nại, kiến nghị về việc trả lại đơn khởi kiện. Do đó khi giải quyết khiếu nại, kiến nghị về việc trả lại đơn phản tố, đơn yêu cầu độc lập của đương sự cần áp dụng quy định tại Điều 194 BLTTDS là phù hợp.

Để việc hiểu, áp dụng pháp luật một cách đúng đắn, thống nhất nhằm giải quyết vụ việc dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh thương mại và những việc khác theo quy định của pháp luật một cách chính xác, nhanh chóng người viết rất mong các đồng nghiệp đóng góp ý kiến…

                                                                          Nguyễn Thị Trâm – Phòng 9