menu_WAR_vienkiemsatportlet_INSTANCE_hKWBd2nFDgz3
Quyền yêu cầu Tòa án xác minh, thu thập chứng cứ của Viện kiểm sát trong tố tụng dân sự
Đăng ngày 29-11-2021 09:42

Trong quá trình giải quyết vụ, việc dân sự và hôn nhân và gia đình, hoạt động thu thập chứng cứ đóng vai trò đặc biệt quan trọng, góp phần quyết định tới việc chấp nhận hay bác bỏ yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện.

Điều 93 Bộ luật tố tụng dân sự (BLTTDS) năm 2015 quy định: “Chứng cứ trong vụ việc dân sự là những gì có thật được đương sự và cơ quan, tổ chức, cá nhân khác giao nộp, xuất trình cho Tòa án trong quá trình tố tụng hoặc do Tòa án thu thập được theo trình tự, thủ tục do Bộ luật này quy định và được Tòa án sử dụng làm căn cứ để xác định các tình tiết khách quan của vụ án cũng như xác định yêu cầu hay sự phản đối của đương sự là có căn cứ và hợp pháp”.

Nói cách khác, chứng cứ là công cụ để các đương sự chứng minh cho yêu cầu, ý mình là đúng hoặc Tòa án sử dụng để xác định các yêu cầu, ý kiến của đương sự trong vụ kiện là có căn cứ và hợp pháp. Từ những chứng cứ đã xác định được, Tòa án sẽ căn cứ yêu cầu khởi kiện, yêu cầu phản tố, yêu cầu độc lập cụ thể của đương sự và quy định của pháp luật để đưa ra phán quyết phù hợp.

Xuất phát từ vai trò quan trọng, quyết định trong việc giải quyết tranh chấp của chứng cứ và hoạt động thu thập chứng cứ nên pháp luật tố tụng dân sự đã trao quyền yêu cầu trong đó có quyền yêu cầu Tòa án xác minh, thu thập chứng cứ.

Khoản 3 Điều 58 BLTTDS năm 2015 quy định: “Khi được Viện trưởng Viện kiểm sát phân công thực hiện kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong tố tụng dân sựKiểm sát viên có nhiệm vụ, quyền hạn sau đây:

“…

3. Nghiên cứu hồ sơ vụ việc; yêu cầu Tòa án xác minh, thu thập chứng cứ trong quá trình giải quyết vụ việc dân sự theo quy định của Bộ luật này; thu thập tài liệu, chứng cứ theo quy định tại khoản 6 Điều 97 của Bộ luật này.”

Điều này cũng được khẳng định tại Điều 22 Thông tư liên tịch số 02/2016/TTLT-VKSNDTC-TANDTC ngày 31/8/2016 của Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) Tối cao và Tòa án nhân dân (TAND) Tối cao quy định việc phối hợp giữa VKSND và TAND trong việc thi hành quy định của BLTTDS. 

Trong thực tiễn kiểm sát, có những vụ án sau khi Tòa án xây dựng xong hồ sơ và chuyển hồ sơ đến Viện kiểm sát để nghiên cứu, tham gia xét xử thì Viện kiểm sát đã phát hiện những vấn đề chưa được Tòa án làm rõ mà chỉ sau khi đã xác minh, làm rõ các vấn đề đó mới mới có cơ sở để giải quyết vụ án chính xác, khách quan, đúng quy định của pháp luật. Thực hiện tốt quyền năng này, VKSND hai cấp thành phố Đà Nẵng đã đề ra nhiều yêu cầu Tòa án xác minh, thu thập chứng cứ (bằng văn bản và yêu cầu trực tiếp) đối với từng vụ, việc cụ thể.

Ví dụ vụ án "Đòi lại tài sản cho người thừa kế", giữa: nguyên đơn bà Van T; địa chỉ:  29822 Imperial Dr, San Juan Capistrano, CA 92675, USA; tạm trú: 14 Bạch Đằng, phường Thạch Thang, quận Hải Châu, TP Đà Nẵng với bị đơn ông Nguyễn Kim Ch, bà Hà Thị S; cùng địa chỉ: Số 30 đường Hoà Nam 4, phường Hoà An, quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng và 18 người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

Hồ sơ vụ án thể hiện, trong 04 thửa đất tranh chấp thì tại thửa đất số 10, tờ bản đồ số 139, địa chỉ: lô 05 khu B2.5, TĐC Bá Tùng mở rộng (Mân Quang), phường Hòa Quý, quận Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng, diện tích 100m2, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CO 160040 do Sở Tài nguyên và môi trường cấp ngày 27/8/2018 cho ông Nguyễn Kim Ch và bà Hà Thị S hiện tại có 01 móng nhà bê tông, cốt thép; 10 trụ sắt chờ và khu cầu thang; móng nhà có diện tích 94m2, giá trị theo Chứng thư thẩm định giá ngày 01/7/2020 của Công ty cổ phần Thẩm định giá BTCVALUE – Chi nhánh Đà Nẵng là 185.709.959đ. Tuy nhiên, hồ sơ vụ án không có tài liệu thể hiện công trình xây dựng trên là do ai xây dựng.

Do đó, để đảm bảo cho việc giải quyết vụ án dân sự có căn cứ và đúng pháp luật, VKSND thành phố Đà Nẵng đã thực hiện tốt quyền yêu cầu theo quy định của BLTTDS, theo đó yêu cầu TAND thành phố Đà Nẵng tiến hành xác minh, thu thập chứng cứ, lấy lời khai đương sự để làm rõ hiện công trình xây dựng trên đất này là do ai xây dựng? Được xây dựng vào thời gian nào? Nguồn tiền để xây dựng? Thời gian tạm dừng thi công là khi nào? Lý do tạm dừng thi công? Trên cơ sở đó để xem xét bổ sung người tham gia tố tụng (nếu có).

Với hồ sơ do Tòa án xây dựng trong vụ án này, nếu Viện kiểm sát không đề ra yêu cầu xác minh, thu thập chứng cứ kịp thời thì sẽ không có đủ căn cứ giải quyết vụ án một cách chính xác, khách quan, đúng quy định của pháp luật.

Như vậy, có thể thấy việc đề ra yêu cầu xác minh, thu thập chứng cứ bổ sung đối với Tòa án là nhiệm vụ trọng tâm, bắt buộc của Kiểm sát viên làm công tác kiểm sát giải quyết án dân sự. Việc ban hành văn bản yêu cầu Tòa án xác minh, thu thập chứng cứ trong từng vụ án phải phù hợp, chính xác, có căn cứ thuyết phục nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho đương sự; nâng cao chất lượng, hiệu quả và vị thế của Viện kiểm sát trong lĩnh vực kiểm sát giải quyết án dân sự.

                                                                         Bùi Thị Hiền – Phòng 9