menu_WAR_vienkiemsatportlet_INSTANCE_hKWBd2nFDgz3
Vướng mắc về thời hạn tạm giam khi thực hiện Lệnh bắt bị can để tạm giam
Đăng ngày 23-11-2022 04:27

Tạm giam là biện pháp ngăn chặn trong tố tụng hình sự do Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án áp dụng đối với bị can, bị cáo về tội rất nghiêm trọng hoặc phạm tội đặc biệt nghiêm trọng hay bị can, bị cáo về tội nghiêm trọng, tội ít nghiêm trọng theo quy định của pháp luật. Căn cứ, thẩm quyền và các thủ tục đối với biện pháp ngăn chặn này được quy định cụ thể Điều 119 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015. Về thời hạn tạm giam đối với từng loại tội phạm, được quy định tại Điều 173 Bộ luật tố tụng hình sự, cụ thể như sau:

Thời hạn tạm giam bị can để điều tra không quá 02 tháng đối với tội phạm ít nghiêm trọng, không quá 03 tháng đối với tội phạm nghiêm trọng, không quá 04 tháng đối với tội phạm rất nghiêm trọng và tội phạm đặc biệt nghiêm trọng.

Hình ảnh trong 01 cuộc kiểm sát trực tiếp tại Trại tạm giam Công an thành phố Đà Nẵng

Tuy nhiên trong thực tế, sau khi Cơ quan điều tra ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và ra lệnh bắt bị can để tạm giam. Lúc này xảy ra hai trường hợp sau:

1. Khi thực hiện các lệnh, quyết định trên trong cùng một thời điểm, nên thời hạn tạm giam và thời hạn điều tra trùng khớp.

2. Khi Cơ quan điều tra thực hiện Lệnh bắt bị can để tạm giam nhưng vì lý do nào đó chưa bắt ngay mà một thời gian sau mới bắt được bị can để tạm giam. Lúc này thời hạn tạm giam sẽ vượt quá thời hạn điều tra.

Ví dụ : Ngày 01 tháng 01 năm 2022 Cơ quan điều tra khởi tố vụ án khởi  tố bị can, lệnh bắt bị can để tạm giam trong thời hạn 04 tháng. Quá trình điều tra, ngày 10 tháng 01 năm 2022 bắt được bị can để tạm giam. Như vậy xét trên thực tế và thời hạn ghi trên lệnh bắt bị can để tạm giam thì thời hạn tạm giam vượt quá thời hạn điều tra là 10 ngày.

Để giải quyết vấn đề này hiện chưa có quy định và hướng dẫn thực hiện. Thông thường các cơ quan tiến hành tố tụng xử lý khi gia hạn tạm giam hoặc ra lệnh tạm giam để xét xử thì tự động trừ ngược để làm sao khi xét xử xong vụ án thì cũng  kết thúc thời hạn tạm giam, chuyển thi hành án.

Ngày 08 tháng 12 năm 2021, Bộ công an ban hành Thông tư Số: 119/2021/TT-BCA, quy định biểu mẫu, giấy tờ, sổ sách về điều tra hình sự kèm theo 299 biểu mẫu, giấy tờ, sổ sách sử dụng trong hoạt động điều tra hình sự và hoạt động kiểm tra, xác minh sơ bộ tố giác, tin báo về tội phạm và có hiệu lực thi hành từ ngày 22 tháng 01 năm 2022. Tại mẫu lệnh số 74, Lệnh bắt bị can để tạm giam quy định như sau:

“Bắt bị can để tạm giam trong thời hạn .............. tháng……....ngày, kể từ ngày……....tháng…….... năm………..… đến ngày……....tháng …….... năm…….… đối với:”

Theo chúng tôi việc ban hành mẫu lệnh này quy định bắt kể từ ngày…đến ngày là không thực tế vì không thể biết chính xác thời điểm bắt được bị can. Mẫu lệnh này cũng gây khó khăn cho Cơ quan điều tra và Cơ quan Viện kiểm sát trong việc ghi trên mẫu lệnh và xem xét phê chuẩn.( theo khoản 2 điều 3 thông tư  119/2021/TT-BCA quy định: việc ghi thông tin trong từng biểu mẫu phải bảo đảm khách quan, chính xác, đầy đủ theo đúng quy định của pháp luật.)

 Để các quy định của Thông tư thực sự rõ nghĩa, dễ áp dụng, thiết nghĩ các cơ quan có thẩm quyền cần tổng hợp khó khăn, vướng mắc để có hướng dẫn cụ thể, chi tiết hơn đối với một số quy định nói chung và quy định về thời hạn tạm giam nói riêng như đã phân tích ở trên./.

 

Phạm Văn Dũng – Phòng 8 Viện kiểm sát nhân dân thành phố Đà Nẵng