Từ ngày 01/01/2026, Luật Tư pháp người chưa thành niên có hiệu lực pháp luật, nhiều quy định mới mang tính đột phá, đặt ra yêu cầu đổi mới trong công tác áp dụng pháp luật đối với các cơ quan tiến hành tố tụng. Trong đó, việc áp dụng các biện pháp xử lý chuyển hướng thay cho các chế tài hình sự được xem là một bước tiến mới trong tư duy lập pháp, thể hiện chính sách nhân văn của Đảng và Nhà nước đối với người chưa thành niên vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, để những quy định tiến bộ của Luật Tư pháp người chưa thành niên thực sự đi vào cuộc sống, bên cạnh việc hoàn thiện hành lang pháp lý, đòi hỏi đội ngũ cán bộ thực thi pháp luật phải không ngừng nghiên cứu, chủ động tiếp cận cái mới và mạnh dạn đổi mới tư duy nghiệp vụ. Tại Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 6 - Đà Nẵng, tinh thần đó được thể hiện rõ nét thông qua vai trò tiên phong, xung kích của Chi đoàn TNCS Hồ Chí Minh Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 6 trong công tác nghiên cứu, tham mưu triển khai các quy định của Luật Tư pháp người chưa thành niên. Từ kết quả nghiên cứu lý luận đến thực tiễn áp dụng, đoàn viên thanh niên của đơn vị đã trực tiếp tham mưu, đề xuất và phối hợp với Tòa án cùng cấp thực hiện thành công việc áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng giáo dục tại trường giáo dưỡng đối với trường hợp N.T.A.K bị Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Đà Nẵng khởi tố về tội “Cướp tài sản” quy định tại khoản 2 Điều 168 Bộ luật Hình sự, góp phần hiện thực hóa những giá trị nhân văn của đạo luật mới ngay từ những ngày đầu triển khai.
Hình ảnh: Thực nghiệm điều tra vụ án N.T.A.K
Xung kích nghiên cứu đạo luật mới
Với lợi thế phần lớn đoàn viên là Kiểm sát viên trẻ, Chi đoàn đã phát huy vai trò như một “Tổ nghiên cứu khoa học”, chủ động tham mưu lãnh đạo đơn vị tổ chức nghiên cứu các quy định mới của Luật Tư pháp người chưa thành niên, hệ thống hóa những điểm khác biệt so với Bộ luật Hình sự và Bộ luật Tố tụng hình sự hiện hành; tập trung phân tích các quy định về xử lý chuyển hướng, nguyên tắc bảo đảm lợi ích tốt nhất cho người chưa thành niên. Không chỉ dừng lại ở việc nghiên cứu lý thuyết, Đoàn viên thanh niên còn tích cực trao đổi nghiệp vụ, nhận diện những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn áp dụng, kịp thời tham mưu Lãnh đạo Viện ban hành 11 Kiến nghị đối với 11 Chủ tịch Ủy ban nhân dân các xã trên địa bàn về việc tham mưu đề nghị Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng trong việc chỉ đạo các cơ quan chuyên môn có liên quan khẩn trương rà soát, lựa chọn, hoàn thiện hồ sơ đối với người đủ điều kiện làm công tác xã hội trong hoạt động tư pháp người chưa thành niên theo quy định tại khoản 1 Điều 32 Luật Tư pháp người chưa thành niên; ban hành và công bố danh sách người làm công tác xã hội trong hoạt động tư pháp người chưa thành niên trên địa bàn xã, bảo đảm kịp thời, đầy đủ, đúng quy định tại khoản 5 Điều 32 Luật Tư pháp người chưa thành niên….
Hình ảnh: Kiến nghị của Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 6 đối với Ủy ban nhân dân cấp xã
Nhiều ý kiến tham mưu của đoàn viên đã được Lãnh đạo Viện ghi nhận, sử dụng trong quá trình triển khai thực hiện tại đơn vị, điển hình như Thông báo số 11/TB-VKS ngày 10/3/2026 về kết luận của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 6 – Đà Nẵng về các nội dung liên quan đến Luật Tư pháp người chưa thành niên có quy định trang phục khi tham gia phiên toà, phiên họp; thông báo cho người đại diện, người làm công tác xã hội,… Với tinh thần chủ động nghiên cứu, dám tiếp cận cái mới của tuổi trẻ đã góp phần tạo nền tảng quan trọng để đơn vị sẵn sàng giải quyết những vụ việc đầu tiên theo cơ chế tư pháp người chưa thành niên.
Hình ảnh: Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 6 tổ chức Hội nghị “Quán triệt, triển khai Luật Tư pháp người chưa thành niên và Thông tư liên tịch số 12/2025/TTLT-VKSTC-TANDTC-BCA-BQP ngày 18/12/2025 của liên ngành Tư pháp Trung ương quy định chi tiết việc phối hợp của các cơ quan có thẩm quyền trong thực hiện một số điều của Luật Tư pháp người chưa thành niên”.
Từ nghiên cứu đến thực tiễn
Thực tiễn đã nhanh chóng đặt ra yêu cầu vận dụng các quy định mới khi Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 6 đang thụ lý giải quyết trong giai đoạn truy tố đối với vụ án N.T.A.K bị khởi tố về tội “Cướp tài sản”, thời điểm thực hiện hành vi phạm tội bị can chưa đủ 15 tuổi, đang trong độ tuổi đi học. Đây là trường hợp có nhiều yếu tố cần được xem xét toàn diện dưới góc độ tư pháp người chưa thành niên. Bên cạnh việc đánh giá hành vi vi phạm, cơ quan tiến hành tố tụng còn phải làm rõ điều kiện gia đình, quá trình sinh sống, học tập, môi trường giáo dục, khả năng nhận thức và cơ hội phục hồi, bảo vệ tương lai của người chưa thành niên. Trong quá trình giải quyết vụ án, Kiểm sát viên được phân công đã trực tiếp làm việc với Người làm công tác xã hội để giải thích, hướng dẫn các quy định và thủ tục liên quan; nghiên cứu hồ sơ và đối chiếu các điều kiện áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng theo quy định của Luật Tư pháp người chưa thành niên để đề xuất xử lý theo hướng áp dụng biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng. Đề xuất này xuất phát từ việc nhận thấy người chưa thành niên vẫn còn khả năng giáo dục, cải tạo, cần được đặt trong môi trường quản lý, học tập và rèn luyện chuyên biệt để hình thành nhận thức đúng đắn về pháp luật và trách nhiệm đối với bản thân, gia đình và xã hội.
Hình ảnh: Kiểm sát viên làm việc với Người làm công tác xã hội
Tuổi trẻ đi đầu trong đổi mới nghiệp vụ
Việc áp dụng thành công biện pháp xử lý chuyển hướng đối với vụ án N.T.V.A đã được gia đình bị can có thư cảm ơn các cơ quan tiến hành tố tụng, là dấu mốc quan trọng trong quá trình triển khai Luật Tư pháp người chưa thành niên tại địa phương; đồng thời khẳng định hiệu quả của công tác nghiên cứu, tham mưu nghiệp vụ của tuổi trẻ Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 6. Từ việc nghiên cứu đạo luật mới đến việc trực tiếp tham mưu, áp dụng thành công trong thực tiễn, đoàn viên thanh niên Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 6 đã cho thấy hình ảnh của thế hệ cán bộ Kiểm sát trẻ năng động, bản lĩnh, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm. Thành công của vụ việc không chỉ là kết quả của một cá nhân mà còn là thành quả của tinh thần đoàn kết, sự hỗ trợ về chuyên môn giữa các đoàn viên trong đơn vị, sự quan tâm, lãnh đạo, tạo điều kiện của cấp ủy, Lãnh đạo Viện đối với hoạt động nghiên cứu khoa học của Chi đoàn thanh niên.
Hình ảnh: Phiên họp tại Toà án nhân dân Khu vực 6 về áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng giáo dục tại trường giáo dưỡng
Trong giai đoạn hiện nay, khi yêu cầu cải cách tư pháp ngày càng cao, các quy định pháp luật liên tục được hoàn thiện và đổi mới, vai trò của lực lượng trẻ trong ngành Kiểm sát càng trở nên quan trọng. Với tinh thần xung kích, sáng tạo và khát vọng cống hiến, Chi đoàn thanh niên Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 6 đang từng bước khẳng định vị trí là lực lượng tiên phong trên mặt trận chuyên môn nghiệp vụ, góp phần xây dựng ngành Kiểm sát nhân dân trong sạch, vững mạnh, chuyên nghiệp, hiện đại, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao trong công tác bảo vệ pháp luật, bảo vệ quyền con người, quyền công dân và phục vụ Nhân dân trong giai đoạn mới./.
Người viết: Quốc Hưng - VKSND KV6
