Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm tố tụng dân sự công ích đã mở ra một chương mới cho ngành Kiểm sát nhân dân. Tại thành phố Đà Nẵng, VKSND Khu vực 10 không chỉ là đơn vị thực thi, mà đã trở thành “điểm sáng” tiên phong khi biến những quy định pháp lý thành những hành động thực tiễn đầy nhân văn, bảo vệ trực tiếp lợi ích của Nhà nước và quyền lợi sát sườn của nhân dân trên địa bàn.
Từ sự chủ động trong tuyên truyền đến những cách làm “vì dân”
Không chờ đợi các vụ việc tự tìm đến, ngay từ khi triển khai thí điểm, tập thể lãnh đạo VKSND Khu vực 10 đã xác định: Tố tụng công ích phải bắt nguồn từ “hơi
thở” của đời sống. Đơn vị đã chủ động đẩy mạnh công tác tuyên truyền bằng nhiều
hình thức sáng tạo: từ việc lồng ghép thông tin trong các buổi tiếp dân, phối hợp với chính quyền địa phương phát thanh trên loa phường, đến việc tạo những video tuyên truyền bằng nhiều mẫu chuyện khác nhau trên các nền tảng mạng xã hội, để người dân hiểu rõ quyền lợi khi có sự can thiệp của Viện kiểm sát.
Đặc biệt, đơn vị đã áp dụng phương châm “Chủ động tìm việc – Thực tiễn làm gốc”. Thay vì ngồi tại trụ sở, các Kiểm sát viên đã trực tiếp xuống địa bàn để nắm bắt tình hình, tự chủ trang bị các thiết bị cần thiết để ghi hình, thu thập tài liệu, chứng cứ khách quan về các bãi rác tự phát hay các công trình lấn chiếm đất công. Chính sự dấn thân này đã giúp đơn vị phát hiện ra những “điểm nghẽn” mà nếu chỉ nhìn qua báo cáo sẽ không bao giờ thấy được.
Hiện trạng bờ kè An Lương, xã Duy Nghĩa đang bị sạc lỡ nghiêm trọng được VKS khu vực 10 – Đà Nẵng tiếp cận
Những kiến nghị “nặng ký” và kết quả thực thi tuyệt đối
Trong hơn 4 tháng triển khai, VKSND Khu vực 10 đã ban hành 18 bản kiến nghị quan trọng, bao phủ toàn diện các lĩnh vực “nóng”, nhận được sự đồng thuận và chấp hành nghiêm túc từ 100% cơ quan hữu quan, đơn cử:
Lĩnh vực Đất đai & Xây dựng (04 kiến nghị): Đơn vị đã quyết liệt đấu tranh với các hành vi lấn chiếm đất công của cá nhân (02 người). Đặc biệt là xâm nhập thực tế, kiến nghị yêu cầu chính quyền xã Gò Nổi và Điện Bàn Tây xử lý dứt điểm tình trạng cát bồi lấp sau lũ, tạo động lực giúp “hồi sinh” hơn 45 hécta ruộng đồng, bảo đảm sinh kế cho hàng trăm hộ nông dân.
Lĩnh vực Môi trường (06 kiến nghị): Trước thực trạng bãi rác Cẩm Hà quá tải, bãi rác tự phát bủa vây trường học và các tuyến đường (như tại trường Tiểu học Nguyễn Bá Ngọc, ngã tư đường ngã tư đường Trần Thủ Độ, phường Điện Bàn Đông; khu vực cây sộp đường 3/2, thôn Phước Mỹ, xã Nam Phước,…), VKSND Khu vực 10 đã ban hành kiến nghị “thép”, buộc các đơn vị chức năng phải vào cuộc xử lý, trả lại môi trường trong lành cho học sinh và người dân.
Công chức VKSND khu vực 10 xâm nhập thực tế góp phần bảo vệ môi trường sống
Lĩnh vực bảo vệ quyền nhân thân cho người yếu thế: Những lá đơn kiến nghị không chỉ là văn bản khô khan mà còn chứa đựng tình người. Điển hình, nhờ sự can thiệp của Viện kiểm sát, em bé Bùi Hà Thành Nhân đã có giấy khai sinh sau thời gian dài vướng mắc thủ tục; bà Vũ Thị Vinh (73 tuổi) được hỗ trợ thủ tục cấp thẻ CCCD khi không còn bất cứ giấy tờ tùy thân nào hay bà Thân Thị Truyền (97 tuổi) chưa có căn cước. Đây chính là minh chứng rõ nét nhất cho tinh thần "Kiểm sát vì dân".
Công chức VKS khu vực 10 - Đà Nẵng tham gia cùng mẹ cháu Nhân làm thủ tục cấp Giấy khai sinh
Lĩnh vực an sinh xã hội: VKSND khu vực 10 đã ban hành 03 kiến nghị và 01 Quyết định yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm, áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả. Đây là một lĩnh vưc nổi bật về kết quả đạt được.
Thu hồi hơn 3,3 tỷ đồng cho ngân sách nhà nước và “cú hích” phối hợp liên ngành
Một trong những thành tích đột phá của VKSND Khu vực 10 chính là hiệu quả thu hồi tài sản cho ngân sách Nhà nước. Qua công tác tố tụng công ích, đơn vị đã hỗ trợ thu hồi hơn 3,3 tỷ đồng. Để đạt được con số này, đơn vị đã có bước đi chiến lược khi ký kết Quy chế phối hợp với Bảo hiểm xã hội (BHXH) cơ sở Điện Bàn và Hội An. Thành quả đầu tiên từ quy chế này là việc yêu cầu các doanh nghiệp khắc phục tình trạng nợ đọng BHXH kéo dài, bảo vệ quyền lợi an sinh cho hàng trăm lao động. Ngoài ra, trong lĩnh vực Thuế, đơn vị cũng đã phát hiện và yêu cầu truy thu hàng trăm triệu đồng từ các vụ việc kê khai gian dối giá trị chuyển nhượng bất động sản (điển hình là vụ ông Nguyễn Pháp và bà Ngô Thị Mai Trinh).
Những “trái ngọt” từ sự dấn thân
Với những kết quả xuất sắc đó, VKSND Khu vực 10 đã vinh dự được VKSND thành phố Đà Nẵng tặng Giấy khen về thành tích xuất sắc trong công tác tố tụng công ích trong đợt thi đua ngắn hạn 6 tháng đầu năm 2026.
Nhìn lại chặng đường vừa qua, có thể thấy rõ những kết quả khả quan là minh chứng sống động cho tư duy đổi mới của ngành Kiểm sát. Mỗi bản kiến nghị được ban hành không chỉ là một văn bản pháp lý, mà là sự cam kết trách nhiệm với cộng đồng. Hàng loạt khoản nợ đọng BHXH kéo dài của các doanh nghiệp trên địa bàn được truy thu thanh công, những vi phạm về lấn chiếm đất công được chấn chỉnh và quan trọng hơn cả là niềm tin của nhân dân vào công lý được củng cố.
Sự hiện diện của các Kiểm sát viên trên mặt trận tố tụng công ích đã thực sự trở thành “điểm tựa” cho các đối tượng yếu thế, đảm bảo rằng mọi quyền lợi dân sự chính đáng của họ luôn được pháp luật bảo vệ một cách nghiêm minh và kịp thời.
Lan tỏa sức mạnh phối hợp
Để phát huy hơn nữa hiệu lực của Nghị quyết 205, trong thời gian tới, VKSND Khu vực 10 tiếp tục kiện toàn và nâng tầm các quy chế phối hợp liên ngành. Việc ký kết và triển khai sâu rộng các văn bản phối hợp với các ngành liên quan và UBND các cấp xã, phường sẽ tạo nên một “dòng chảy thông tin” xuyên suốt. Sự gắn kết chặt chẽ này giúp ngành Kiểm sát nắm bắt nhanh chóng, chính xác các diễn biến từ cấp cơ sở thôn, khối phố, tạo sức mạnh tổng hợp trong việc phòng ngừa và xử lý vi phạm.
Kiên trì mục tiêu “Hậu kiểm sát” và đạo đức nghề nghiệp
Một trong những điểm sáng trong phương hướng hành động của đơn vị là thiết lập cơ chế “Hậu kiểm sát”. Tại Viện KSND khu vực 10 không chỉ dừng lại ở việc ban hành kiến nghị, mà sẽ theo dõi sát sao, đôn đốc thực hiện đến cùng kết quả xử lý. Điều này đảm bảo mỗi quyết định của Viện kiểm sát đều phát huy hiệu lực thực tế, tạo ra những chuyển biến tích cực trên thực địa.
Hành trình đưa Nghị quyết 205 đi vào cuộc sống của VKSND Khu vực 10 không chỉ là thực thi pháp luật, mà còn là hành trình của lòng nhân ái và tinh thần trách nhiệm. Với tôn chỉ “Công minh, chính trực, khách quan, thận trọng, khiêm tốn”, mỗi cán bộ Kiểm sát viên cam kết tiếp tục nỗ lực, đổi mới và sáng tạo để bảo vệ vững chắc lợi ích của Nhà nước và quyền lợi của nhân dân.
Khi lợi ích công được gìn giữ và mỗi nụ cười của người dân yếu thế nở trên môi, đó chính là phần thưởng cao quý nhất, khẳng định vị thế và uy tín của ngành Kiểm sát nhân dân trong lòng Nhân dân./.
Nguyễn Thị Tường Vi – Viện KSNDKV 10 – Đà Nẵng
